Dọc Quốc lộ 32 về sơn Tây, công ty chúng tôi đến xóm cổ Đường Lâm vào một ngày đầu năm 2010. Qua làn sương sớm trước mắt công ty chúng tôi hiện ra tương đối rõ hình dáng của một quần thể làng cổ cùng với cổng làng, cây đa, giếng nước, sảnh đình..., cùng đông đảo ngôi nhà bằng đá điêu khắc ong nằm san cạnh bên theo tuyến đường làng quanh co, uốn nắn lượn. Phía xa là núi ba Vì và rất nhiều cánh đồng trải lâu năm tít tắp cho tới tận chân trời. Dấu ấn của 1 thời quá khứ ngày xưa với các trang sử hào hùng hiện tại về, đổi mới những giá bán trị lịch sử trường tồn của đất nước.

Bạn đang xem: Lịch sử làng cổ đường lâm

Từ vượt khứ mang lại hiện tại

Theo phiên bản đồ địa chính, Đường Lâm hiện tất cả 9 làng: Mông Phụ, Đông Sàng, Đoài Giáp, Cam Thịnh, Cam Lâm, Phụng Khang, Hà Tân, cực thịnh và Văn Miếu. Đây là ngôi làng nhất còn lưu giữ được nguyên vẹn cấu tạo và nếp ở của một buôn bản Việt cổ thuộc vùng trung du Bắc Bộ. địa điểm đây như một “Bảo tàng sống” lưu giữ các di tích lịch sử vẻ vang văn hóa có mức giá trị trải qua hàng trăm ngàn năm: tự Đình Phùng Hưng, Đền Ngô Quyền tới đền thờ bà chúa Mía... Đặc biệt, ngơi nghỉ Đường Lâm còn bảo quản được đông đảo cây đa, cổng làng, đình làng, giếng nước có hàng trăm năm tuổi, cạnh bên những căn nhà cổ với con đường nét phong cách xây dựng từ ráng kỷ 17 - 18 thuộc phong tục tập tiệm tín ngưỡng được giữ giàng bất biến qua không ít đời. Ấy cũng chính là niềm trường đoản cú hào thầm bí mật của fan dân Đường Lâm!

Chúng tôi vào thăm căn nhà cổ độc nhất trong xã của gia đình anh Nguyễn Văn Hùng, bé út của cái họ Nguyễn Văn ở Mông Phụ. Nơi ở rộng 420m2, được xây vào thời điểm năm 1649, đến hiện nay đã có hơn 360 năm tuổi. Đây là ngôi nhà cổ đầu tiên ở Đường Lâm được quy hoạch bảo tồn và được tổ chức Jaica, Nhật bản phối phù hợp với Bộ văn hóa Thể thao và du ngoạn cho thay thế với mục tiêu tôn trọng nguyên phiên bản một bí quyết nghiêm ngặt. Ngôi nhà tất cả 5 gian chính, 3 gian nhà bếp và khu lau chùi được phục chế lại gần như nguyên bản. Hero cho biết, hiện ở làng mạc cổ Đường Lâm có gần 300 ngôi nhà truyền thống cổ truyền thống, được xây dựng chủ yếu bằng đá ong, gạch ốp mộc, kết nối bằng đất trộn cùng với trấu. Rường cột và xà nhà thường được làm bằng mộc xoan. 3 gian giữa khu nhà ở được đặt bàn thờ tổ tiên cúng các cụ tổ tiên, 2 gian bên là khu vực mẹ ông xã nàng dâu ở. Mái nhà bao giờ cũng võng xuống theo hình cánh diều, được lợp ngói mũi theo lối lợp chen vai, tải cánh, đan xít sát vào nhau như vẩy rồng. Gồm có mái ngói nặng mặt hàng tấn khiến người ta bắt buộc dùng cỗ khung gỗ giỏi trong hàng tứ thiết như Lim, Sến, Táu…


*

Ngôi đình cổ lớn số 1 của xóm Mông Phụ

Mở cửa ngõ đón cửa hàng chúng tôi vào nhà, ông Hà Hữu Thể hết sức nhiệt tình trình làng về ngôi nhà cổ hàng trăm năm của mái ấm gia đình mình. Theo đó, bên ông gồm từ thời Lê, cố gắng kỷ thứ XVI, và đã quan tiền 13 đời phụ thân truyền con nối. đơn vị được chia thành 7 gian, 2 dĩ, mái võng cánh diều. Các hoa văn kiểu thiết kế trên trần nhà tượng trưng đến hai con hạc vẫn bay quay đầu vào nhau, gồm thêm biểu tượng trống đồng trên lưng xoáy, bên dưới vách nhà hotline là bức thùng mũi đuối, mỗi mẫu bức thùng mũi đuối chia thành bảy phào chỉ, được thiết kế rất cẩn thận. Cột trụ nhà được thiết kế bằng gỗ đinh, chỉ việc đánh giấy ráp, thì độ bóng của mộc lại nổi lên như mới…

Trọng tâm bảo tồn ở Đường Lâm là xã Mông Phụ, nơi tất cả chiếc cổng cổ điển nhất vẫn được gìn giữ tới bây giờ. Cổng xã được xây dựng từ năm 1833, phía bên trên tựa dòng chữ “Thế hữu hưng ngơi đại”, trợ thời dịch là thời nào cũng đều có người tài. Xóm Mông phụ có những ngõ tương đối rộng, chạy ngoằn nghèo, uốn nắn lượn và thường được lát gạch ở đoạn giữa. Dọc phía 2 bên đường là tường hậu của những nhà dân xây bằng đá ong, hay gạch ốp mộc. Các cây đa, giếng nước, sảnh đình nơi đây đều phải có cả trăm năm tuổi, còn giữ lại số đông nét cổ kính, tự khắc họa phải “hồn” làng mạc Việt cổ xưa. Người dân Đường Lâm luôn luôn tự hào rằng, quê bọn họ là “Đất nhì Vua”, là địa điểm “địa linh nhân kiệt” đã sản hiện ra hai vị Vua Phùng Hưng và Ngô Quyền cùng với rất nhiều người khét tiếng khác như Thám hoa Giang Văn Minh, Bà chúa Mía (Vương phi của chúa Trịnh Tráng), Thám hoa Kiều mẫu Hãn, hay bộ trưởng liên nghành Bộ nội vụ thứ nhất của vn Phan Kế Toại…

Đến thăm thường thờ Ngô Quyền nằm trên làng mạc Cam Lâm, cửa hàng chúng tôi phải mê mẩn với cảnh đẹp thiên nhiên nơi đây. Đền được chứa trên một trái đồi hướng tới một chiếc hồ phệ theo ráng “nghênh phong, chiếu thủy” với tổng diện tích cả khuôn viên đến gần 5000m2. Tương truyền, tại mảnh đất nền này, thời trước trong trận chiến chống quân phái mạnh Hán, vua Ngô Quyền từng cần sử dụng rặng Ruối tại chỗ này để buộc voi chiến trước khi cho xuất trận. Cũng tại thôn Cam Lâm còn tồn tại Đình bái Vua Phùng Hưng, có cách gọi khác là Bố mẫu Đại Vương. Ông được có mặt và to lên ngơi nghỉ vùng khu đất này vào cố gắng kỷ đồ vật VIII. Bạn dân Đường Lâm đến nay ai vẫn giữ gìn hình hình ảnh một vị vua từng oai vệ hùng đánh gục hổ dữ cứu vãn dân lành tại đồi Hùm. Cứ vào trong ngày mùng 8 tháng giêng âm lịch hàng năm, dân làng thường xuyên mở hội để tưởng niệm đến công ơn tía Cái Đại Vương.

Xem thêm: Tháng 1 Tiếng Anh Là Gì ? Cách Đọc Tháng 1 Trong Tiếng Anh


*

Khu ditích thờ Thám hoa Giang Văn Minh

Giữ mãi đường nét Việt xưa

Xã Đường Lâm bên trong vùng chân núi bố Vì, gần những con sông: Sông Hồng, Sông Đà, Sông Tích, Sông Đáy. Quanh vùng Đường Lâm thời buổi này vẫn mang phong cảnh của vùng trung du, vùng bán sơn địa, làng xóm tụ cư bố trí quanh đồi lô ven sông, Nhiều địa danh còn vệt tích của không ít đồi gò cùng cánh rừng xưa. Tín đồ Đường Lâm sống hầu hết bằng nghề nông. Cùng rất trồng trọt, chăn nuôi họ còn tồn tại các nghề phụ truyền thống cuội nguồn như làm tương, Đậu phụ, hay làm kẹo bột, chè lam, bánh tẻ… Như bao thôn quê khác ven sông Hồng, dịp lễ hội nghỉ ngơi Đường Lâm thông thường có đội tế phái nam quan, thiếu phụ Quan với quần áo cổ trang nghiêm, kính cẩn. Ngày giỗ bao gồm của mái ấm gia đình phải có thịt con kê Mía bày vào mâm cỗ thờ tổ tiên…

Để gìn giữ “hồn” buôn bản Việt cổ, tháng 5/2006, tỉhị xã Sơn Tây thuộc Bộ văn hóa truyền thống - thể dục thể thao và du lịch đã lập kế hoạch toàn diện và tổng thể bảo tồn cùng phát huy các Di tích văn hóa - lịch sử của làng mạc cổ Đường Lâm. Theo đó, viên di sản văn hóa và tỉnh tô Tây đã khảo sát khảo gần kề và phối hợp với chuyên gia nhiều nước, trong những số đó có sự hỗ trợ nhiệt tình của tổ chức triển khai Jaica - Nhật bản tham gia trùng tu, tu bổ các di tích. Cũng trường đoản cú đó, những lớp hướng dẫn được xuất hiện thêm nhằm nâng cấp nhận thức về cực hiếm và trọng trách bảo tồn, gìn giữ cảnh sắc di tích cho cán cỗ và dân chúng trong xã. Nhiều dự án công trình được tu bửa di tích, cung ứng kinh tầm giá cho phần lớn hộ dân có nhu cầu xây nhà, mua mảnh đất ngoài vùng di tích làng cổ Đường Lâm cũng rất được quan tâm.

Tự hào về nông thôn mình, bao lớp thay hệ Đường Lâm từ thời xưa đến nay luôn luôn phát huy, gìn giữ tinh thần khuyến học tập nền nếp, con cháu noi gương thân phụ ông tập luyện ý chí, tinh thần. Đây thực thụ là món rubi có ý nghĩa về phương diện vật hóa học và tinh thần cho người dân của thôn cổ Đường Lâm, tạo nên họ ý thức hơn về vị trí mình đang sống…

Ông Hà Văn Tĩnh, làng mạc Mông Phụ phấn khởi mang đến biết: “Từ ngày nhà nước thừa nhận làng Di tích lịch sử vẻ vang quốc gia, phiên bản thân tôi rất tự hào về vùng đất quê mình xuất hiện và lớn lên. Đây cũng là niềm trường đoản cú hào của toàn nhân dân, toàn tổ quốc và cả thế giới”. Ông Nguyễn Ngọc Lê, làng Mông Phụ, Khuôn phương diện ánh lên niềm tự hào: “Từ ngày xưa, tinh thần phụ thân ông là phạt huy số đông nghề truyền thống, như nuôi tằm, có tác dụng tương, làm đậu, làm cho nghề… từ ngày làng cổ được công nhận di tích quốc gia, nhân dân công ty chúng tôi rất phấn khởi và quyết trung tâm phát huy tinh thần bảo đảm và cải cách và phát triển những di tích lịch sử văn hóa- kế hoạch sử”.

Tam biệt Đường Lâm, trái tim tôi bổi hổi xúc rượu cồn khi chú ý cây đa, bến nước, sân đình thuộc với những người nông dân phải cù, chịu khó, tin yêu vào một tương lai tươi sáng cho vấn đề bảo tồn với phát huy văn hóa Việt, lòng tin Việt và niềm từ bỏ hào của Việt Nam.