Chân dung của Thành Cát tứ Hãn. Tranh vẽ bên trên lụa, trích album về dòng dõi đơn vị Nguyên, lưu trữ tại bảo tàng Cố cung Quốc lập trên Đài Loan
Đại Hãn Đế quốc Mông Cổ Trị vị 1206 – 1227 Đăng quang đãng 1206 tại khurultai bên trên sông Onon, Mông Cổ nhiệm kỳ trước đó Sáng lập kế nhiệm Oa Khoát Đài thông tin chung Hậu duệ Hậu duệ Truật Xích sát Hợp Đài Oa Khoát Đài Đà Lôi Khác Tên rất đầy đủ
*

Thành Cát tư Hãn (Tên khai sinh: Thiết Mộc Chân) Chữ viết Mông Cổ ở mặt phải.

Bạn đang xem: Lịch sử thành cát tư hãn

Thụy hiệu Pháp Thiên Khải Vận Thánh Vũ Hoàng đế Miếu hiệu Nguyên Thái Tổ hoàng tộc Borjigin (Bột Nhi đưa ra Cân/Bác Nhĩ Tề cat Đặc) thân phụ Yesükhei (Dã Tốc Cai) Thân mẫu mã Ho"elun (Ha Ngạch Lôn/Nguyệt Luân) Sinh 1162 hàng núi Khentii, Mông Cổ Mất 18 mon 8, 1228 (65 tuổi) mai táng Tỉnh Khentii, Mông Cổ

Thành Cát bốn Hãn (tên tiếng Mông Cổ: Чингис хаан, Çingis hán; giờ đồng hồ Mông Cổ:  (nghe); phiên âm Hán: 成吉思汗; 11621 -1227) là 1 trong những Khả hãn Mông Cổ cùng là fan sáng lập ra Đế quốc Mông Cổ sau khoản thời gian hợp nhất những bộ lạc độc lập ở vùng hướng đông bắc châu Á năm 1206.

Ông là 1 nhà quân sự chiến lược lỗi lạc và quan trọng của lịch sử thế giới, ông được bạn Mông Cổ dành cho sự tôn trọng cao nhất, như là một vị chỉ đạo đã loại trừ hàng rứa kỷ của những cuộc giao tranh, đem về sự thống nhất cho các bộ lạc Mông Cổ. Cháu nội của ông với là bạn kế tục sau này, Khả hãn Hốt tất Liệt đã thiết lập ra triều đại đơn vị Nguyên của Trung Quốc. Tháng 10 năm Chí Nguyên lắp thêm 3 (1266), Hốt vớ Liệt đã truy tôn Thành Cát bốn Hãn miếu hiệu là Thái Tổ, cần ông còn được gọi là Nguyên Thái Tổ. Thụy hiệu lúc ấy truy tôn là Thánh Vũ Hoàng đế. Tới năm Chí Đại thứ hai (1309), Nguyên Vũ Tông Hải sơn gia thụy thành Pháp Thiên Khải Vận. Từ đó thụy hiệu của ông đổi mới Pháp Thiên Khải Vận Thánh Vũ Hoàng đế.

Các cuộc chinh phân phát của Thành Cát tứ Hãn trên khắp khoanh vùng Á-Âu để bành trướng giáo khu đã đem lại sự thống duy nhất và trở nên tân tiến giao giữ buôn bán, đồng thời ông cũng thi hành cơ chế tự bởi tôn giáo, được cho phép tín đồ các tôn giáo được tự do thoải mái hành đạo. Tuy nhiên, Thành Cát bốn Hãn cũng lừng danh bởi sự hung tàn với những người dân phản kháng. Thành Cát tư Hãn bị các dân tộc xem như là hiện thân của sự việc tàn bạo, độc nhất là tự Trung Á, Đông Âu và Trung Đông (là đều nơi đã từng bị quân đội Mông Cổ thảm tiếp giáp hàng loạt). Theo một số ước tính, lực lượng của Thành Cát tứ Hãn đã giết rộng 40 triệu con người tại các lãnh thổ mà họ xâm chiếm2

Có rất nhiều nhân vật nổi tiếng được cho là hậu duệ của Thành Cát bốn Hãn, là hầu hết kẻ đi xâm lăng nhiều đất đai về mình mình như Timur Lenk, kẻ chinh phục dân Thổ Nhĩ Kỳ, Babur, tín đồ sáng lập ra đế quốc Mogul trong lịch sử hào hùng Ấn Độ. đông đảo hậu duệ không giống của Thành Cát tứ Hãn còn liên tục cai trị Mông Cổ đến núm kỷ 17 cho tới khi nó bị Đế quốc Thanh của fan Mãn Châu kẻ thống trị lại.

Xem thêm: Cách Kiểm Tra Bảo Hành Asus Laptop Asus Nhanh Chóng, Top 14 Check Bảo Hành Asus

Thời kỳ đầu

Nguyên thương hiệu ông là Temüjin ( Тэмүүжин, phiên âm Hán: 鐵木真, Thiết Mộc Chân), sinh năm 1162 (dù có nguồn nhận định rằng ông sinh vào năm 1155),3 fan của gia tộc Bột Nhi Chỉ Cân4 (Боржигин/Борджигин, phiên âm Hán: 孛儿只斤, Bột Nhi Chỉ Cân). Ông là nam nhi cả của Dã Tốc Cai (Yesükhei), một thủ lĩnh của cục tộc Khất Nhan (Kiyad, 乞颜).5 Dã Tốc Cai là người thuộc mẫu họ Bột Nhi Chỉ Cân. Bà mẹ ông là bà Ha Nguyệt Luân (Ha Ngạch Lôn, Ha Ngạch Luân hay Hoelun/Өэлүн) từ cỗ lạc Oát Lặc Hốt Nột (Olkhunut/Олхуноуд, Олхонууд, Олгонууд). Ông là con trai cả của bà này. Theo Nguyên sử6 cùng Mông Cổ túng bấn sử, ông chọn cái tên theo tên của một thủ lĩnh rất can đảm của một cỗ tộc fan Tatar vẫn bị phụ thân ông vượt qua (Thiết Mộc Chân Ngột Cách).

Thiết Mộc Chân bao gồm 3 em trai là Cáp Tát Nhi (Khasar tốt Qasar), hợp Xích Ôn (Khajiun), Thiết Mộc phương pháp (Temüge) với một em gái là Thiết Mộc Lôn (Temülen tốt Temülin), cùng hai anh/em cùng phụ thân khác bà bầu khác là Biệt tự khắc Thiếp Nhi (Bekhter) với Biệt Lặc Cổ Đài (Belgutei) vày Tốc Xích mèo Lặc sinh ra.

Thời ấu thơ của Thiết Mộc Chân rất là khó khăn. Khi ông lên 9 tuổi, thân phụ ông đã đưa ông đến mái ấm gia đình vợ (Bột Nhi Thiếp (Börte) tương lai với ông phải sống sinh hoạt đó cho tới khi đầy đủ tuổi lấy vk là 12 tuổi. Một thời gian ngắn sau đó cha ông bị đầu độc bởi cỗ lạc Tháp Tháp Nhi (Tartar) trơn giềng trên tuyến đường trở về nhà cùng Thiết Mộc Chân đã trở thành thủ lĩnh của cục lạc của mình. Bộ lạc của ông không gật đầu đồng ý ông vày sự sự không tương đồng về quyền lực và nghĩa vụ và quyền lợi kinh tế. Một trong những năm sau đó, ông và gia đình sống một cuộc sống du cư nghèo khó, sinh sống được là nhờ những loài động vật gặm nhấm. Trong một lượt đi săn bắn như vậy ông vẫn giết chết tín đồ anh/em cùng phụ vương khác bà mẹ là Bekhter7 vào một cuộc tranh nhau chiến lợi phẩm. Một lượt khác vào khoảng thời gian 1182, ông đã trở nên những người cùng bộ lạc cũ bắt trong một cuộc tập kích với bị kìm hãm với gông bên trên cổ. Kế tiếp ông trốn thoát với việc trợ giúp của không ít người coi ngục tất cả cảm tình. Chị em ông sẽ dạy ông nhiều bài học từ sinh sống sót trong những điều kiện thời tiết khắt khe của Mông Cổ tới sự cần thiết của liên hợp với những người khác, những bài học kinh nghiệm này đã tạo nên nên sự gọi biết của ông giữa những năm về sau về sự quan trọng của thống nhất.

Năm 16 tuổi, Thiết Mộc Chân lấy Bột Nhi Thiếp (Börte) của cục tộc Hoằng cat Lạt (Onggirat, Qonggirat, Chunggirat, Khunggirat), sau này là quang quẻ Hiến hoàng hậu, nhưng sau đây ông còn nhiều cuộc hôn nhân khác.8 Bà nhận thấy áo lông chồn đen như là của hồi môn. Kế tiếp vợ ông bị bắt cóc vào một cuộc tập kích của bộ tộc Miệt Nhi Khất (Merkits) và ông đã nhờ bạn (sau này là kẻ thù) là Trát Mộc thích hợp (Jamuka) và người phụ vương đỡ đầu của ông là thoát Lý (Toghril tốt Toghrul) của bộ tộc khắc Liệt (Kerait) để giải bay cho bà xã mình. Bài toán sinh đứa con đầu lòng là Truật Xích (Jochi, 1185-1226) thừa sớm đang dẫn đến sự nghi ngại của ông với Truật Xích tương tự như hậu duệ của ông ta không lúc nào được xem là những fan kế vị. Sát bên Truật Xích, Bột Nhi Thiếp còn sinh ra cha người nam nhi khác là cạnh bên Hợp Đài (Chagatai, 1187-1241), Oa Khoát Đài (Ögedei, 1189-1241), Đà Lôi (Tolui, 1190-1232). Ông còn có không ít con trai với những bà bà xã khác mà lại họ không được liệt kê vào sản phẩm kế vị, còn các con gái thì sát như không tồn tại ghi chép ví dụ nào.