ĐỌC SỬ THEO CÁCH CỦA TEEN – đề tài nghiên cứu khoa học của học sinh Đỗ to gan Trình – Trường trung học cơ sở và thpt Thái Bình


GIỚI THIỆUA.Thông tin Admin webB.Thông tin núm vấn webNỘI DUNG BÀI HỌCChương 1Chương 2Chương 3Chương 4Chương 5GIẢI TRÍF.Phim tài liệu kế hoạch sửCác phim danh nhânCác phim truyền hình ngắnHuyền Sử Thiên ĐôĐinh Tiên Hoàng ĐếG.Đố vui định kỳ sửTƯ LIỆUA.Các phiên bản đồ định kỳ sửB.Các sản phẩm hayC.Chuyện danh nhânD.Danh nhân kế hoạch sửA.Các vị vua(vương, chúa)Chúa NguyễnChúa TrịnhNhà Hậu LêNhà HồNhà LýNhà MạcNhà NgôNhà NguyễnNhà Tây SơnNhà tiền LêNhà tiền LýNhà TrầnNhà ĐinhB.Các vị tướng tài baC.Các tác gia nổi tiếngTHƯ VIÊN ĐIỆN TỬD.Sơ đồ bốn duyE.Chuyên đềF.Nhà sách miniDIỄN ĐÀN THÔNG TIN
Lý Thái Tổ

Lý Thái Tổ (974 – 1028) là vị Hoàng đế đầu tiên của nhà Lý trong lịch sử Việt Nam, trị vày từ năm 1009 đến khi qua đời năm 1028. Dưới triều nhà tiền Lê, ông có tác dụng quan mang lại chức Điện Tiền chỉ đạo Sứ, là 1 trong những chức quan tiền võ chỉ đạo quân team bảo vệ kinh đô Hoa Lư bấy giờ. Ông được lực lượng của Đào Cam Mộc và sư Vạn Hạnh tôn làm vua sau khi vua Lê Long Đĩnhqua đời. Dưới triều ông, triều đình trung ương được củng cố, các gia thế phiến quân bị tiến công dẹp, kinh thành được dời từ Hoa Lư về thành Đại La vào tháng 7 năm Thuận Thiên vật dụng hai (1010), với thành này được thay tên thành Thăng Long.

Bạn đang xem: Lịch sử vua lý thái tổ

Thân thế

Lý Thái Tổ (chữ Hán: 李太祖) húy là Lý Công Uẩn (李公蘊) sinh ngày 12 tháng nhì năm Giáp Tuất (tức 8 mon 5 năm Mậu Thìn âm lịch, 6 mon 6 năm 974 dương lịch), là tín đồ ở hương Diên Uẩn, châu Cổ Pháp, lộ Bắc Giang (nay làm việc xã Đình Bảng, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh có thường thờ) . Mẹ là người họ Phạm. Lúc lên 3 tuổi, người mẹ ông mang ông cho sưKhánh Văn, trụ trì chùa Cổ Pháp làm con nuôi với đi tu từ bỏ đó. Đến 7 tuổi, ông được cha nuôi gửi cho 1 người chúng ta là thiền sư lừng danh là Vạn Hạnh dạy dỗ.

Lớn lên, cùng với sự bảo hộ của sư Vạn Hạnh, ông vào ghê đô Hoa Lư làm quan nhà chi phí Lê, thăng đến chức Tả thân vệ Điện tiền chỉ đạo sứ. Theo Đại Việt sử ký kết toàn thư, ông là bạn khoan sản phẩm công nghệ nhân từ, gồm lượng đế vương. Những sử gia ghi chép không thống tuyệt nhất về xuất phát và thân ráng của ông. Ông đã có sư Vạn Hạnh ở miếu Lục Tổ khen như sau:

Đứa nhỏ xíu này chưa hẳn người thường, sau này lớn lên ắt có thể giải nguy gỡ rối, làm bậc minh chủ trong thiên hạ.
Sư Vạn Hạnh

Thời chi phí Lê

*

Lý Công Uẩn lớn lên thời Lê Đại Hành, ông theo góp hoàng tử Lê Long Việt.

Năm 1005, Lê Đại Hành mất, những con giành giật ngôi vua. Năm 1006, Lê Long Việt giành được ngôi báu, biến chuyển vua Lê Trung Tông. Nhưng mà chỉ được 3 ngày Trung Tông bị em làLê Long Đĩnh giết hại giành ngôi. Thời điểm đó những quan đều sợ hãi bỏ chạy, chỉ gồm Lý Công Uẩn đến ôm xác Trung Tông khóc.

Lê Long Đĩnh không hầu hết không trị tội mà khen Lý Công Uẩn là tín đồ trung nghĩa, thường xuyên trọng dụng ông vào chức mang lại làm Tứ sương quân phó lãnh đạo sứ, rồi sau đó thăng mang đến chức Tả thân vệ năng lượng điện tiền chỉ đạo sứ.

Theo “Ngọc phả các vua triều Lê” ở những di tích cố đô Hoa Lư – Ninh Bình, Lý Công Uẩn hàng năm theo thiền sư Lý Vạn Hạnh vào hầu vua Lê ở thành Hoa Lư, Công Uẩn được vua yêu, mang lại ở lại ghê thành tiếp thu kiến thức quân sự. Vua lại gả con gái cả là Lê Thị… sinh ra Lý Phật Mã và đặc phong cho Công Uẩn làm cho Điện tiền trợ thủ ở thành Hoa Lư. Dần dần dần, Công Uẩn thăng thăng quan tiến chức Điện tiền chỉ đạo sứ. Chức ấy chỉ giành cho hoàng tộc hoặc quốc thích new được trao. Chủ yếu nhờ vậy nhưng về sau, Lý Công Uẩn đã rước ngôi vua về mang lại họ Lý.

Lên ngôi

Các cỗ sử cổ của Việt Nam như như Việt sử lược, Đại Việt sử ký toàn thư và Khâm định Việt sử thông giám cương mục thống duy nhất chép rằng tháng 10 năm 1009, vua nhà tiền Lê là Long Đĩnh mất, những con còn nhỏ, quan lại Điền tiền chỉ huy sứ là Lý Công Uẩn được sự cỗ vũ của bỏ ra nội là Đào Cam Mộc cùng thiền sư Vạn Hạnh đã lên ngôi hoàng đế; các quan vào triều các nhất trí suy tôn<8><9>; thái hậu đơn vị Tiền Lê (vợ Lê Đại Hành) gọi ông vào cung mời lên ngôi vua.

Riêng trong sách Đại Việt sử ký tiền biên, sử gia Ngô Thì Sĩ ghi lại lời nghi hoặc về việc Lý Công Uẩn giết Lê Long Đĩnh để giành ngôi:

Có fan nói Khai Minh vương hung hãn bạo ngược,… Lý Thái Tổ rất phẫn nộ trước tội lỗi giết anh cướp ngôi của Khai Minh Vương, nhân cơ hội Khai Minh Vương căn bệnh tật, sai fan vào đầu độc giết mổ đi rồi giấu kín việc đó, nên sử ko được chép, nếu quả như vậy, cũng là đạo Trời tuyệt báo, buộc phải chép phụ vào để gia công răn

—Đại Việt sử ký tiền biên – Ngô Thì Sĩ

Sách Đại Việt Sử ký kết Toàn thư cũng chép thái độ của Lý Công Uẩn sau khi nghe Vạn Hạnh khuyên giành rước ngai vàng, cơ mà không nói đến việc thịt Lê Long Đĩnh:

Công Uẩn sợ lời nói ấy máu lộ, bảo người bằng hữu đem Vạn Hạnh cất ở Tiêu Sơn. Tuy vậy từ đấy cũng lấy rứa tự phụ, bắt đầu nảy lòng ngấp nghé ngôi vua
—Đại Việt Sử ký kết Toàn thư.

Tuy nhiên, các bộ sử, nói cả Đại Việt sử ký kết tiền biên, phần đa ghi nhận việc trăm quan lại của triều đình cũ suy tôn Lý Công Uẩn khi ông lên ngôi cùng sử sách không ghi nhấn một cuộc nổi lên nào của rất nhiều người nhân danh trung thành với nhà Tiền Lê để cản lại nhà Lý sau thời điểm triều đại này hình thành.


*

Tượng đài Lý Thái Tổ (
*
21.18456701,106.07636702) tại trung tâm thành phố Bắc Ninh

Đại Việt sử lược gồm ghi chép:

Trong buôn bản vua tất cả cây bông gạo bị sét đánh, để dấu vết thành bài văn, trong đó có đều câu:Phiên âm:Thụ căn yểu yểuMộc biểu thanh thanhHòa đao mộc lạcThập chén bát tử thành…Tạm dịch:Gốc rễ thăm thẳmVỏ cây cỏ xanhLúa dao cây rụngMười tám hạt thành…

Theo phép chiết tự chữ Hán, mấy câu này ẩn ý nhà Lê đang mất (cây rụng) cùng nhà Lý (thập (十) + bát (八) + tử (子) thành chữ lý (李)) đang nổi lên. Sư Vạn Hạnh bèn nói cùng với Lý Công Uẩn rằng: “Gần phía trên tôi thấy bài bác sấm văn lạ, biết đơn vị Lê đương mất nhưng nhà Lý đương lên. Họ Lý lại không một ai khoan hòa, nhơn hậu với trung thứ như ông, bắt buộc rất được lòng dân. Nay tuổi của mình đã hơn 70 rồi, chỉ sợ không kịp thấy sự thịnh trị mà lấy có tác dụng giận”. Lý Công Uẩn sợ lời nói tiết lộ ra nên bảo Vạn Hạnh vào ẩn ở cha Sơn”.

Còn Khâm định Việt sử Thông giám cương cứng mục, bao gồm biên, Quyển I thì nêu ra lời phê về sấm truyền chúng ta Lý sẽ làm cho vua:

Bờ cõi bắc vào nam tuy gồm khác, tuy vậy vận hội vẫn như nhau: nhà Lê thì có chuyện khoác áo long cổn, nhà Lý thì lời sấm truyền ghi bên trên thân cây, sao mà giống chuyện với bên Tống thế! giỏi là fan làm sử thấy thế, đụn ép gán gẩm vào cùng với nhau làm cho thần dị câu chuyện, chứ trời kia tất cả ý làm ra như chũm đâu?
—Khâm định Việt sử Thông giám cương mục.

Lý Công Uẩn lên ngôi hoàng đế tháng 11, ngày Quý Sửu, năm Kỷ Dậu<15> (tức 21 mon 11 năm 1009), đặt niên hiệu là Thuận Thiên (nghĩa là “theo ý trời”). Ông phong cha là Hiển Khánh Vương, chị em là Minh Đức Thái hậu, chú là Vũ Đạo Vương, anh ruột là Vũ Uy Vương, em ruột là Dực Thánh Vương. Ông lập sáu vương hậu, bé trưởng ông là Lý Phật Mã được phong Khai Thiên Vương, lập có tác dụng Thái tử. Các đàn ông khác của ông cũng khá được phong vương. Đồng thời, phụ nữ lớn của ông là An Quốc công chúa Lý Thiềm Hoa được gả đến Đào Cam Mộc, Đào Cam Mộc cũng được phong Nghĩa Tín Hầu.<13> Một thiếu nữ khác là Lĩnh nam giới công chúa là Lý Bảo Hòa cho động chủ gần kề Thừa Quý.

Trị vì

Dời đô tự Hoa Lư về Thăng Long

 
*

Lý Thái Tổ thấy đất Hoa Lư, cố đô của Đại Cồ Việt chật thon không có thể mở sở hữu ra làm vị trí đô hội được, bèn định dời đô về thành Đại La (hay La Thành), thời nay là Hà Nội. Ra quyết định rời vứt hẳn một kinh đô từ vùng núi non hiểm trở ra vùng đồng bằng rất có thể cho thấy khả năng và tầm nhìn của vị hoàng đế khai sáng ra triều Lý cùng thủ đô tp hà nội của Việt Nam. TrongChiếu dời đô (Thiên đô chiếu), Lý Thái Tổ xác minh làm thế không phải theo ý riêng rẽ như các cựu triều Đinh và Tiền Lê, mà để mưu việc lớn, thấy dễ dãi thì nuốm đổi. Cũng vào Chiếu dời đô, ông còn viết Thăng Long là nơi win địa, thực là chỗ tụ hội quan yếu của bốn phương, và đúng là nơi thượng đô ghê sư mãi muôn đời.

Đại Việt sử cam kết toàn thư ghi nhận:

Bề tôi những nói: “Bệ hạ vày thiên hạ lập kế lâu năm lâu, trên cho nghiệp đế được hạnh phúc lớn lao, dưới mang đến dân chúng được đông đảo giàu có, điều lợi như thế, ai dám ko theo”. Vua cả mừng.

Tháng 7 năm Thuận Thiên trước tiên (1010) thì cử sự dời đô. Khi ra mang đến La Thành, ông lấy cớ tất cả điềm nhìn thấy rồng vàng bay thăng thiên nên thay đổi tên Đại La thành sang Thăng Long thành, với cải Hoa Lư làm Trường An phủ và Cổ Pháp làm Thiên Đức phủ.

Tôn giáo


*

Triều Lý bấy giờ đồng hồ sùng đạo Phật, nên những người đi tu, lấy tiền kho ra nhằm xây chùa, đúc chuông được công ty vua trọng đãi. Tháng 6 năm Thuận Thiên sản phẩm 9 (Mậu Ngọ 1018),<13> Lý Thái Tổ sai quan là Nguyễn Đạo Thanh và Phạm Hạc sang nhà Tống (Trung Quốc) thỉnh kinh Tam Tạng đem về nhằm vào kho Đại Hưng.<17>

Chính trị

*

Lúc bấy giờ nhà Tống của Trung Quốc bận nhiều vấn đề nên không sinh sự lôi thôi gì với Đại Việt. Bởi vậy khi Lý Thái Tổ lên ngôi, sai sứ sang mong phong, nhà vua nhà Tống đến làm Giao Chỉ quận vương, sau lại gia phong làm Nam Bình vương vào năm 1017 (thời Tống Chân Tông). Những vương quốc láng giềng như Chiêm Thành và Chân Lạp đều sang trọng triều cống, cho cho nên việc bang giao thời bấy giờ đồng hồ được yên trị. Năm Thuận Thiên sản phẩm 11 (Canh Thân 1020), ông lệnh cho con đem quân đi đánh Chiêm Thành, cùng giành chiến thắng.<13>

Vua Thái Tổ lưu trung tâm về việc sửa thanh lịch trong nước: đổi phép cũ của nhà chi phí Lê; chia nước ra làm 24 lộ, gọi Hoan Châu và Ái Châu là trại. Năm 1013, lại định ra 6 hạng thuế là: thuế ruộng, đầm, ao; thuế khu đất trồng dâu và bến bãi phù sa; thuế sản vật ở núi; thuế mắm muối đi quan tiền Ải quan; thuế sừng tê giác, ngà voi và hương thơm ở trên mạn núi xuống; thuế tre gỗ hoa quả. Ông cho những bậc công chúa coi câu hỏi trưng thu những thứ thuế ấy.

Lý Thái Tổ còn thực hiện chế độ “thân dân”. Dưới triều ông, có không ít lần nhân dân được xá thuế, chẳng hạn như tô thuế được xá 3 năm vào thời điểm năm 1016. Đến năm 1017, sơn ruộng cũng rất được xá.

Xem thêm: Xung Quá Điện Áp Là Gì, Dòng Điện Là Gì? Điều Gì Gây Ra Quá Điện Áp Là Gì

Đánh dẹp

Ở trong nước cũng có đôi tía nơi nổi lên làm cho loạn, như ở Diễn Châu (thuộc Nghệ An) cùng ở phạm thượng du hay tất cả sự phản bội nghịch, đơn vị vua buộc phải thân chinh đi tiến công dẹp mới yên được. Thời bấy tiếng các hoàng tử đều phong tước vương và phải cầm quân ra chiến trường, do vậy ai cũng giỏi nghề sử dụng binh.

Theo Đại Việt Sử ký Toàn Thư, tháng nhì năm Tân Hợi (1011), có nghĩa là năm Thuận Thiên trang bị hai, vua Lý Thái Tổ mang sáu quân đi phát quân Cử Long sinh hoạt Ái Châu. Quân Cử Long thất bại, cỗ lạc bị đốt và người đứng đầu bị bắt và giải về.

Tháng 10 năm Thuận Thiên máy 4 (Quý Sửu 1013), vua Thái Tổ thân chinh đánh quân Man sinh hoạt châu Vị Long, quân ông giành chiến thắng.

Có lần ông lấy quân đi đánh Diễn Châu. Lúc ông về cho tới Vũng Biện, theo Đại Việt Sử ký Toàn Thư trời đất buổi tối sầm, gió sấm dữ dội. Thấy vậy, ông đốt hương và khấn trời:

“Tôi là bạn ít đức, lạm ở trên dân, nơm nớp lo sợ như sắp đến sa xuống vực sâu, không đủ can đảm cậy binh uy mà đi tiến công dẹp càn bậy. Chỉ vì bạn Diễn Châu không áp theo giáo hóa, dại bạo có tác dụng càn, tàn ngược bọn chúng dân, tội ác ông chồng chất, đến lúc này không thể thứ lỗi không đánh. Còn như trong những lúc đánh nhau, hoặc giết oan kẻ trung hiếu, hoặc sợ lầm kẻ thánh thiện lương, cho nỗi hoàng thiên nổi giận đề nghị tỏ cho thấy thêm lỗi lầm, dẫu gặp mặt tổn sợ hãi cũng không dám ân oán trách. Đến như sáu quân thì tội lỗi rất có thể dung thứ, xin lòng trời soi xét”.

Sau khi ông khấn, gió sấm không còn dữ dội nữa và trở đề xuất yên lặng.

Năm Thuận Thiên lắp thêm 5 (Giáp Dần 1014), được lệnh của Lý Thái Tổ, Dực Thánh Vương tấn công dẹp quân Man. Theo Đại Việt Sử Lược, sinh hoạt Lộ Kim Hoa, quân của Dự Thánh Vương vượt mặt tướng Man là Đỗ Trương Huệ, chém vạn đầu giặc, bắt được quân sĩ và ngựa nhiều vô số. Ly Châu dâng con Kỳ Lân. Đổi che Ứng Thiên làm cho Nam Kinh. Chân Lạp sang cống. 

Năm Thuận Thiên lắp thêm 13 (Nhâm Tuất 1022), ông chỉ định cho Dực Thánh Vương tấn công dẹp Đại Nguyên Lịch.

Năm Thuận Thiên thứ 15 (Giáp Tý 1024), hoàng thái tử được lệnh ra quân đánh châu Phong Luân, còn Khai Quốc vương vãi thì đánh Châu Đô Kim. Thành Thăng Long được xây.

Năm Thuận Thiên sản phẩm 18 (Mậu Thìn 1028), thái tử lại được lệnh đánh châu Thất Nguyên, Đông Chinh vương vãi cũng đi tiến công Châu Văn.

Qua đời

Theo Đại Việt sử lược, năm Mậu Thìn 1028 (tức năm Thuận Thiên sản phẩm công nghệ 19), sức khỏe nhà vua ko được tốt. Ông qua đời ở điện Long An<13> vào mon 3, ngày Mậu Tuất (tức ngày 31 mon 3 năm 1028). Ông nghỉ ngơi ngôi 19 năm, hưởng trọn thọ 55 tuổi. Ông được táng ở Thọ Lăng, Thiên Đức phủ, miếu hiệu là Thái Tổ, thụy hiệu là Thần Vũ Hoàng đế, tôn hiệu là Phụng Thiên Chí Lý Ứng Vận Tự tại Thánh Minh Long hiện Duệ Văn Anh Vũ Sùng Nhân Quảng Hiếu Thiên Hạ thái bình Khâm Minh Quảng Trạch Chương Minh Vạn Bang Hiển Ứng Phù Cảm Uy Chấn Phiên Man Duệ Mưu Thần Trợ Thánh Trị Tắc Thiên Đạo bao gồm Hoàng Đế.

Khi Lý Thái Tổ vừa rồi đời, câu hỏi tế táng lại không hoàn tất, thì ba hoàng tử Võ Đức Vương, Dực Thánh Vương với Đông Chinh Vương thuộc quân sĩ bao vây thành, nhằm mục đích mục đích giật ngôi Thái Tử.<17> Được sự giúp đỡ của Lê Phụng Hiểu,<18> Thái tử Lý Phật Mã lên nối ngôi, có nghĩa là vua Lý Thái Tông – vị vua sản phẩm công nghệ hai ở trong phòng Lý.

Gia quyến

Cha: không rõ (được truy tìm tôn là Hiển Khánh vương)Mẹ: Phạm thị (được truy vấn tôn là Minh Đức thái hậu)Anh em trai:Vũ Uy vương vãi (anh, không rõ tên)Dực Thánh vương vãi (em, không rõ tên)Vợ: 9 hoàng hậu, trong các số ấy có một vài người được sử ghi danh hiệu hoặc họ:Tá QuốcLập NguyênLập GiáoTrinh Minh hoàng hậu Lê Thị (tên theo sử, ko rõ danh hiệu, mẹ của thái tử Lý Phật Mã) <20>, theo thần tích dân gian là Lê Thị Phất Ngân Con trai:Lý Phật Mã (1000-1054)Đông Chinh vương Lý LựcVũ Đức vương (không rõ tên, ? – 1028)Khai Quốc vương Lý BồUy Minh vương Lý Nhật QuangCon gái: 13 người, chỉ có 1 người được sử ghi danh hiệu:An Quốc công chúa (gả cho Đào Cam Mộc)An Khánh công chúa (là út)

Nhận định


*

Các sử gia phong kiến Việt Nam theo quan tiền điểm Nho giáo có chê trách ông ở phương diện quá sùng tín vào đạo Phật, chê trách cơ cấu tổ chức của triều đình ông không phù hợp với quan niệm của họ.

Sử gia Lê Văn Hưu phê bình trong Đại Việt sử ký:

Lý Thái Tổ lên ngôi mới được 2 năm, tông miếu chưa dựng, bầy xã tắc không lập nhưng trước sẽ dựng tám chùa ở tủ Thiên Đức, lại duy tu chùa cửa hàng ở những lộ cùng độ mang đến làm tăng hơn nghìn người ở kinh sư, cầm cố thì phung phí của cải công sức của con người vào việc thổ mộc lừng khừng chừng nào cơ mà kể. Của chưa phải là trời mưa xuống, sức không hẳn là thần làm thay, há chẳng nên là vét tiết mỡ của dân ư? Vét tiết mỡ của dân rất có thể gọi là làm việc phúc chăng? Bậc vua sáng sủa nghiệp, tự mình bắt buộc kiệm, còn lo cho bé cháu xa xỉ lười biếng, gắng mà Thái Tổ nhằm phép lại như thế, chả trách đời sau xây tháp cao bất tỉnh trời, dựng cột miếu đá, điện thờ Phật, lung linh hơn cung vua. Rồi người dưới bắt chước, gồm kẻ bỏ thân thể, thay đổi lối mặc, quăng quật sản nghiệp, trốn thân thích, dân chúng quá nửa làm sư sãi, trong nước chỗ nào cũng miếu chiền, nguồn gốc há chẳng đề nghị từ đấy?

—sách này sẽ không còn, dẫn lại theo Đại Việt sử cam kết toàn thư.

Cũng trong Đại Việt Sử ký, Lê Văn Hưu so sánh:

Có fan hỏi: Lê Đại Hành với Lý Thái Tổ ai hơn? Thưa rằng: nhắc về mặt trừ dẹp gian trong, quấy tan giặc ngoài, làm mạnh dạn nước Việt ta, ra oai với những người Tống thì Lý Thái Tổ không bằng Lê Đại Hành bao gồm công lao buồn bã hơn. Nhưng về khía cạnh tỏ rõ ân uy, lòng tín đồ suy tôn, hưởng trọn nước thọ dài, nhằm phúc cho bé cháu thì Lê Đại Hành không bởi Lý Thái Tổ lo tính lâu bền hơn hơn. Cầm thì Lý Thái Tổ rộng ư? Đáp: hơn thế thì không biết, chỉ thấy đức của họ Lý dày hơn họ Lê, chính vì như vậy nên nói theo bọn họ Lý.

—sách này không còn, dẫn lại theo Đại Việt Sử cam kết Toàn thư,

Sử thần Ngô Sĩ Liên soạn bộ Đại Việt Sử ký kết Toàn thư bình rằng:

Lý Thái Tổ dấy lên, trời mở điềm tốt hiện ra ở vết cây sét đánh. Có đức tất bao gồm ngôi, vày lòng tín đồ theo về, lại vừa sau lúc Ngọa Triều hoang dâm bạo ngược nhưng mà vua thì vốn gồm tiếng khoan nhân, trời hay tìm chủ mang lại dân, dân theo về người dân có đức, nếu vứt vua thì còn biết theo ai! Xem việc vua dấn mệnh sâu sắc lặng lẽ, dời đô yên nước, lòng nhân yêu đương dân, lòng thành cảm trời, thuộc là tấn công dẹp phản nghịch loạn, phái nam Bắc thông hiếu, trần thế bình yên, truyền ngôi thọ đời, hoàn toàn có thể thấy là gồm mưu lược của bậc đế vương. Duy có bài toán ham thích đạo Phật, đạo Lão là khu vực kém.
—Đại Việt Sử cam kết Toàn Thư.

Khâm định Việt sử Thông giám cương cứng mục chính biên quyển thứ hai nhận định:

Nhà Lý được nước, cũng không phải chính nghĩa mang lại lắm, cơ mà đương buổi Lê Ngoạ Triều, lòng tín đồ lìa tan, sinh dân vô chủ, ko về với Công Uẩn còn biết theo ai?
—Khâm định Việt sử Thông giám cương mục .

Vinh danh

Lý Thái Tổ và những vị vua nhà Hậu Lý được cúng ở đền Đô tỉnh Bắc Ninh. Hiện nay nay, có một ngôi đền thờ riêng rẽ ông được desgin từ vốn những công trình 1000 năm Thăng Long do Hà Nội kết đúng theo với Ninh Bình là Đền Vua Lý Thái Tổ đặt trên trung trọng điểm khu di tích Cố đô Hoa Lư.

Nhiều địa phương rước tên ông đặt cho một số đường phố: phố Lý Thái Tổ làm việc Hà Nội, phố Lý Công Uẩn nghỉ ngơi Hải Dương… Tại hà thành và Bắc Ninh đều phải có dựng tượng đài ông.

Tiến tới lưu niệm 1000 năm Thăng Long, Ban lãnh đạo quốc gia đáng nhớ 1.000 năm Thăng Long – hà nội thủ đô và nhiều đơn vị đã lên chiến lược làm phim về Lý Công Uẩn cùng với quy mô khủng như các bộ phim Chiếu dời đô, Đường tới thành Thăng Long, tín đồ con của rồng,…

Năm 2004, một tượng đài Lý Thái Tổ được kiến tạo tại trục đ­ường Đinh Tiên Hoàng thuộc quanh vùng vườn hoa Chí Linh, Hồ hoàn Kiếm, Hà Nội theo mẫu của phòng điêu xung khắc Vi Thị Hoa, bằng đồng (nặng 14 tấn, cao 3,3 m) thuộc dạng dự án công trình chào mừng kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội. Tuy nhiên, theo một số ý kiến nhận định rằng “tượng vua nước Nam quan sát lại giống… Tần Thủy Hoàng”, với phục trang giống của Tần Thủy Hoàng cùng “khi rời đô về Thăng Long Lý Thái Tổ mới 36 tuổi nhưng gương mặt vua Lý trong tượng như xung quanh 60” . Bà Vi Thi Hoa cho biết thêm là không có tài liệu thứ thể như thế nào về khuôn mặt, xiêm y của Lý Thái Tổ với “Chúng tôi sáng sủa tác mang tính ước lệ”.

Trong điện ảnh

Hình tượng Lý Công Uẩn đã được thể hiện qua nhiều bộ phim truyện truyền hình cùng điện ảnh nhân dịp Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội:

Về khu đất Thăng Long: Lý HùngKhát vọng Thăng Long: Quách Ngọc NgoanHuyền sử thiên đô: Công DũngLý Công Uẩn – Đường tới thành Thăng Long: Phạm Tiến Lộc