*

Những bài bút ký của Hoàng đậy Ngọc Tường được viết với cảm hứng ngợi ca theo định hướng sử thi để tỏ lòng tri ân với Huế, với phần nhiều con tín đồ đã hi sinh cao thâm cho sự nghiệp giải phóng quê hương đất nước. Hoàng đậy Ngọc Tường viết về mẫu sông quê bản thân với một tình cảm gắn bó sâu nặng hơn 40 năm, như ông đã tự bạch: “Lớn lên sống Huế, không thời điểm nào tôi ko cảm thấy thành phố này như một khu vực vườn thân mật của mình” (Hoa trái quanh tôi). Đó cũng là item ông vai trung phong đắc nhất. Trong một lần trả lời phỏng vấn báo chí, ông đến biết: “Đây là bút ký dài độc nhất và tâm huyết nhất của mình về Huế. Tôi đã mang cả tận tâm vẽ bắt buộc một loại sông y hệt như nó vốn có. Mẫu sông của văn hóa, kế hoạch sử, huyền thoại… với vẻ đẹp mắt thật của thiên nhiên và có tính nhân văn. Đó là một trong những thứ gia sản tôi ước ao gửi lại cho nạm hệ tương lai với tin nhắn gửi: sông hương như một viên ngọc quý mà thiên nhiên đã ban khuyến mãi ngay cho Huế. Hãy bảo đảm vẻ đẹp ấy để nó vĩnh cửu mãi mãi, chớ tham vọng ảnh hưởng làm biến đổi nó mặc dù điều này không phải dễ…”

Tác phẩm đã biểu hiện sự uyên thâm và tài tình của ông trong cái nhìn liên can đa chiều gắn thêm với phần đa triết luận sâu sắc về quan hệ giữa mẫu sông với kế hoạch sử, dòng sông cùng với thơ ca nhạc hoạ, cái sông với con người xứ Huế. Trường hợp nhạc sĩ Văn Cao nhằm lại mang lại đời một trường ca Sông Lô hùng tráng, đơn vị văn Nguyễn Tuân vẽ nên con sông Đà dữ dội và trữ tình trong bút ký Người lái đò sông Đà, đơn vị thơ Hoàng thế với Bên tê Sông Đuống xanh xanh bãi mía bờ dâu, công ty thơ Hoài Vũ đựng tiếng call tha thiết cùng với Vàm Cỏ Đông thì Hoàng tủ Ngọc Tường sau hơn nửa cầm kỷ đính thêm bó máu thịt với sông hương thơm đã phát hành thiên chữ ký “độc tốt nhất vô nhị” về loại sông bắt buộc thơ, nên nhạc này – ai đã đặt tên cho loại sông?

Nhà thơ Thu Bồn đã và đang viết về chiếc sông yêu quý ấy với cảm hứng thật say đắm:

Con sông dùng dằng, dòng sông không chảySông rã vào lòng buộc phải Huế khôn xiết sâu.

Bạn đang xem: Sông hương dòng sông lịch sử

Nói đến Huế là nói về Hương Giang và nói tới sông mùi hương là nói về Huế – một “Huế tình thương của tôi” như nhạc sĩ Trương Tuyết Mai vẫn khẳng định. Ở chữ ký này, sông hương được người sáng tác nhìn bên dưới góc độ của đa số lăng kính vào cuộc hành trình đi tìm cội nguồn của loại sông cùng với những cách thăng trầm của nó: “Trước khi trở về đến châu thổ êm đềm nó sẽ là một bạn dạng trường ca của rừng già, nờm nợp giữa bóng mát đại ngàn, mạnh mẽ qua hồ hết ghềnh thác, cuộn xoáy như cơn sốt vào rất nhiều đáy vực túng bấn ẩn, và cũng có những lúc nó trở nên dịu dàng và say đắm trong số những dặm lâu năm chói lọi red color của hoa tử quy rừng”. Đó là 1 trong những dòng sông không phần lớn mang vẻ đẹp nhất của cảnh quan thiên nhiên mà nó còn chứa đựng nhiều vẻ đẹp mắt về văn hóa nối sát với từng giai đoạn lịch sử hào hùng của Huế thương, Huế mộng, Huế mơ…

Vẻ đẹp mắt của sông hương thơm qua phong cảnh thiên nhiên

Với sức tưởng tượng phong phú và đa dạng kết đúng theo giữa tứ duy mẫu và tư duy logic, Hoàng che Ngọc Tường đã cung cấp cho chúng ta nhiều tri thức về sự việc hình thành sông hương thơm từ thượng nguồn ra tới biển: “Giữa lòng trường Sơn, sông Hương vẫn sống một nửa cuộc đời mình… thoát khỏi vùng núi, sông Hương đã chuyển loại một bí quyết liên tục… trường đoản cú ngã cha Tuần, sông Hương theo hướng Nam Bắc qua điện Hòn Chén, vấp váp Ngọc Trản, nó chuyển làn sang Tây Bắc, vòng qua thềm đất Nguyệt Biều, Lương tiệm rồi bất ngờ đột ngột vẽ một hình vòng cung thiệt tròn về phía Đông Bắc, bao bọc lấy chân đồi Thiên Mụ, xuôi dần về Huế”. Phải có sự dày công tra cứu tinh tế những tin tức khoa học địa lí, địa chất, về sự hình thành của sông Hương, cùng với những cảm giác thăng hoa, ông mới dành được những trang văn miêu tả, tường thuật vừa mang ý nghĩa khoa học vừa mang ý nghĩa văn chương sâu lắng và đằm thắm mang lại thế.

Sông hương thơm ở đầu mối cung cấp với sức sinh sống mãnh liệt, hoang dại mà lại cũng dịu dàng êm ả và mạnh khỏe mẽ: “Rừng già đã hun đúc mang lại nó một khả năng gan dạ, một trung khu hồn tự do và trong sáng”. Ông đang thổi vào dòng xoáy sông một ngọn gió vai trung phong hồn dào dạt tinh tế cảm, liên tưởng tự do để càng trẻ trung và tràn đầy năng lượng hơn, đê mê hơn làm việc địa phận thượng nguồn. Khi trở về đến đồng bằng, sông hương thơm được chuyển đổi về tính cách: “Sông như tương khắc và chế ngự được bạn dạng năng của người con gái, mang một sắc đẹp dịu dàng và trí tuệ, biến hóa người người mẹ phù sa của một vùng văn hóa xứ sở”. Sông hương còn sở hữu vẻ đẹp mắt trầm mặc khi chảy bên dưới chân đa số rừng thông thanh u với hầu như lăng tuyển mộ âm u của các vua chúa triều Nguyễn. Đó là vẻ đẹp mang color triết lí, cổ thi khi đi trong dư âm ngân nga của giờ đồng hồ chuông miếu Thiên Mụ, có vẻ như đẹp “vui tươi” khi trải qua những bãi bờ xanh tươi vùng ngoại ô Kim Long, dường như đẹp “mơ màng trong sương khói” lúc nó tách xa thành phố để trải qua những bờ tre, lũy trúc và đông đảo hàng cau thôn Vĩ Dạ.

Đoạn miêu tả sông mùi hương chảy qua tp là đoạn gây được tuyệt vời mãnh liệt nhất với người đọc. Đó là hình hình ảnh chiếc ước bắc qua sông: “Chiếc mong trắng in ngấn bên trên nền trời, nhỏ nhắn như các vành trăng non”. Cảnh vật dường như thắm đẫm hồn thơ, hồn tín đồ “Đường cong ấy làm cho dòng sông như mềm hẳn đi, như một tiếng vâng không nói của tình yêu… Tôi nhớ sông Hương, quý điệu chảy lững lờ của nó khi ngang qua thành phố”. Ngoài ra sông mùi hương cũng “dùng dằng” không muốn xa thành phố: “Rồi như sực ghi nhớ lại một điều gì đó chưa kịp nói. Nó đột ngột đổi mẫu rẽ ngặt sang hướng Đông Tây để chạm chán lại thành phố ở góc Bao Vinh… khúc xung quanh này thật bất ngờ… Đấy là nỗi vương vấn, cả một chút ít lẳng lơ kín đáo của tình yêu”. Cùng sông Hương quay lại “để nói một lời thề trước lúc về đại dương cả”. Tác giả liên tưởng tới lời thề của đôi tình nhân thông thường thủy: “Lời thề ấy vang vọng khắp khu vực sông mùi hương thành giọng hò dân gian, ấy là tấm lòng tín đồ dân Châu Hóa xưa mãi mãi tầm thường tình với quê hương xứ sở”.

Hoàng che Ngọc Tường vẫn viết về loại sông cùng với tấm lòng ưu ái, với tình yêu sâu sắc, thuỷ chung… Trong mối quan hệ với bé người, dòng sông ấy là dòng sông – đời người. Với xứ sở đang sinh thành và nuôi nấng nó. Sông Hương đã tri ân bằng làn nước mát lành cùng phù sa phì nhiêu để hoa trái của rất nhiều khu vườn cửa An Hiên ngọt lành, cho phần nhiều ngôi xóm ven sông phát triển thành ngôi xóm thơm tho của xứ Huế.

Vẻ đẹp nhất của sông mùi hương dưới ánh mắt văn hóa

Sông Hương không chỉ là mang vẻ đẹp mắt của thiên nhiên, của lịch sử hào hùng mà loại sông ấy còn có vẻ đẹp văn hóa, văn chương theo hướng dài lịch sử trong cảm giác của nhiều thi sĩ, họa sĩ, nhạc sĩ. Từ vào thơ Nguyễn Du, Bà thị trấn Thanh Quan, Cao Bá Quát, Tản Đà, Đoàn Phú Tứ, Tố Hữu… chiếc sông hiện hữu với những hình dáng và màu sắc khác nhau trong số đông cung bậc của cảm xúc. Với Cao bá quát thì hương thơm Giang “như kiếm dựng trời xanh” (Trường giang như kiếm lập thanh thiên). Bên thơ Tản Đà trong bài bác Chơi xuân đã viết về sông hương “Dòng sông trắng – lá cây xanh”. Với đại thi hào Nguyễn Du trong năm tháng “đã lênh đênh bên trên quãng sông này với một phiến trăng sầu với từ tiếng nước rơi chào bán âm của không ít mái chèo khuya”. Với bà huyện Thanh Quan dòng sông là “bóng chiều bảng lãng”. Cùng với Tố Hữu thì “dòng sông gắn sát với sức khỏe tâm hồn”, lắp với hình hình ảnh “Cô gái thẩn bái vê áo mỏng/ Nghiêng nghiêng vành nón dáng ngóng ai/ Ven bờ sông phẳng bé đò mộng/ Lả lướt đi về trong gió mai” .

Xem thêm: Cách Làm Thịt Heo Xào Giá Hẹ Có Tác Dụng Gì, Giá Đỗ Và Những Lợi Ích Đối Với Sức Khỏe

Một đặc sắc nữa vào cảm quan nghệ thuật của người sáng tác là vẫn gắn sông mùi hương với âm nhạc truyền thống Huế qua tác động đa chiều: “Sông Hương đang trở thành một bạn tài bạn nữ đánh lũ lúc đêm khuya… quả đúng vậy, toàn bộ nền âm nhạc truyền thống Huế đang được xuất hiện trên phương diện nước của chiếc sông này”. Ông đang tưởng tượng: “Trong một vùng thuyền nào đó, thân tiếng nước rơi buôn bán âm của rất nhiều mái chèo khuya”. Phải có độ nhạy bén về thẩm âm, phát âm biết về âm thanh cung đình Huế, người sáng tác mới đã có được những liên tưởng lạ mắt như vậy. Hình mẫu dòng sông được miêu tả bằng phần đa hình hình ảnh so sánh tài tình, mớ lạ và độc đáo “Sông Hương đang sống một ít cuộc đời của bản thân mình như một cô bé di-gan phóng khoáng và man dạ, cái sông mềm như tấm lụa, sông Hương đã trở thành một bạn tài nàng đánh bọn lúc đêm khuya…”

Sông mùi hương còn đẹp vày một huyền thoại tiềm ẩn chiều sâu của tâm linh khi dân thôn Thành Chung giải thích về bí quyết gọi tên: “Vì mếm mộ con sông xinh đẹp của quê hương con bạn ở hai bên bờ sông sẽ nấu nước trăm loài hoa đổ xuống sông nhằm làn nước thơm tho mãi”. Ông coi “Sông mùi hương như nỗi ước muốn về một chiếc đẹp nào kia chưa đạt tới mức ở đời” (Sử thi buồn), nó là “Dòng sông của thời gian ngân vang, của sử thi viết thân màu cỏ lá xanh biếc, vẻ đẹp nhất của chiếc sông đổi sắc không kết thúc dưới tia nắng và trong hương thơm trốn tìm của hoa trái trong vườn” (Hoa trái xung quanh tôi). Cùng qua biện pháp nhìn, phương pháp cảm của một thi nhân, một nhạc sĩ, một họa sĩ, Hoàng bao phủ Ngọc Tường đang đem đến cho những người đọc dìm thức về chiều sâu văn hoá và vẻ đẹp chổ chính giữa hồn của con fan xứ sở nơi cái sông đi qua.

Vẻ đẹp mắt sông Hương gắn với hồ hết sự kiện kế hoạch sử

Từ góc nhìn văn hóa và hầu hết triết lý về chiếc sông trong mối quan hệ với định kỳ sử, Hoàng tủ Ngọc Tường vẫn đưa bạn đọc lật tìm kiếm những bốn liệu, phần đa sự kiện có tương tác với chiếc sông. Tên của sông hương thơm được ghi trong Dư địa chí của đường nguyễn trãi là “Linh Giang” (dòng sông sở hữu yếu tố trung tâm linh của vùng đất địa linh nhân kiệt). Mọi giai thoại, lịch sử một thời về chiếc sông đã đóng góp thêm phần trả lời câu hỏi: ai đó đã đặt thương hiệu cho chiếc sông?

Dòng sông ấy là điểm tựa nhằm quân dân Đại Việt đảm bảo biên cương. Ở nạm kỉ XVIII, nó vinh quang soi bóng ghê thành Phú Xuân, nối sát với danh tiếng người nhân vật áo vải vóc Nguyễn Huệ – quang đãng Trung: “Sông Hương vẫn sống gần như thế kỷ vinh quang với nhiệm vụ lịch sử vẻ vang của nó”. Dòng sông như “người anh hào trấn giữ lại biên thuỳ đã những lần hành động oanh liệt bảo đảm an toàn biên giới phía phái nam của sông núi Đại Việt rồi vinh hoa soi bóng kinh thành Phú Xuân của người anh hùng Nguyễn Huệ… giữa những ngày phương pháp mạng mon Tám với gần như chiến công rung chuyển, rất nhiều ngày nổi dậy tổng đánh thần tốc đầu năm Mậu Thân 1968, và qua hai cuộc loạn lạc chống thực dân Pháp cùng đế quốc Mỹ đầy thách thức và vinh quang quẻ của dân tộc, sông Hương vẫn “Cùng sống những khoảng thời gian ngắn hào hùng của hai cuộc binh cách chống Pháp và kháng chiến chống mỹ cứu nước để sau cùng trở về sống cuộc sống đời thường bình thường, làm người con gái dịu dàng của khu đất nước”. Với lịch sử dân tộc sông hương thơm đã là một trong những chứng nhân, điều này đã khiến thành phố Huế mang 1 sức hấp dẫn lớn về vẻ đẹp văn hoá sở hữu tầm quốc gia và quốc tế.

Hoàng lấp Ngọc Tường vẫn đưa tín đồ đọc xuôi theo cái sông thơm mát nhằm trở về lịch sử hào hùng còn tắt thở nẻo, để tìm hiểu vị trí âu đời của thành Châu Hoá đứng uy nghiêm soi bóng bên trên sông Hương. Nó đó là một ải đưa ra Lăng làm việc phía phái mạnh Tổ quốc vẫn bao lần làm cho quân thù khiếp sợ. Lịch sử hào hùng đã gọi nó là “Vạn lý ngôi trường thành của phương Nam”.

Vĩ thanh

Ai đang đặt thương hiệu cho mẫu sông? đã cùng đang chảy trong tâm thức, trong nguyện vọng về vượt khứ, bây giờ và tương lai của mỗi chúng ta. Bằng những cách nhìn ở nhiều góc nhìn của cảm quan nghệ thuật, Hoàng đậy Ngọc Tường biểu hiện cái tôi siêu hiện thực và siêu trữ tình của một tín đồ luôn kính yêu trân trọng vượt khứ, luôn khơi dậy để làm đẹp thêm hầu như giá trị tinh thần hôm nay và mai sau. Từ hình mẫu dòng sông, ông đã làm trông rất nổi bật vẻ rất đẹp thiên nhiên, văn hoá, lịch sử dân tộc và trọng tâm hồn nhỏ người ở một vùng đất cổ điển của khu đất nước. Tác giả đã soi trọng điểm hồn mình vào tình yêu quê nhà xứ sở, vào sông Hương khiến hình tượng văn học của bài bác ký trở buộc phải lung linh, nhiều mẫu mã như chính đời sống trọng điểm hồn của con fan xứ Huế. Và cùng rất trí tưởng tượng và sự uyên bác về các phương diện địa lí, lịch sử, văn hóa, nghệ thuật tác giả đã hình thành áng văn rực rỡ về dòng sông ở miền trung này.

Với vốn ngôn từ phong phú, luôn biến ảo, nhiều hình hình ảnh và cảm giác cùng với việc sử dụng nhiều biện pháp tu từ mắc địa, như so sánh, ẩn dụ, hoán dụ, nhân hóa, tượng trưng… Hoàng tủ Ngọc tường đã nâng chữ ký Ai vẫn đặt tên cho dòng sông? thành một bài bác “thơ văn xuôi” nhiều tính họa, tính nhạc và nhiều giá trị khảo cứu khác.