Dân tộc Việt Nam luôn tự hào về lịch sử dân tộc hơn 4000 năm dựng nước với giữ nước của dân tộc. Mặc dù nhiên, thay hệ trẻ con ngày nay phần nhiều đều nông cạn về lịch sử vẻ vang của thiết yếu mình. Điển hình là trong kỳ thi tuyển sinh đh 2011, gồm đến hàng ngàn bài thi lịch sử dân tộc bị điểm 0. Đây là tín hiệu báo động cho ngành giáo dục đào tạo nói thông thường và bài toán dạy và học môn học này nói riêng. Các bạn trẻ ngày nay phần đông đều bị tác động bởi “làn sóng gia nhập văn hóa” không nhiều nhiều đặc biệt là từ Trung Quốc. Điều này chưa phải là điều xấu, mặc dù một người vn biết rành về lịch sử hào hùng Trung Quốc hơn lịch sử dân tộc Việt nam là vấn đề rất cần phải xem xét và tư duy một phương pháp nghiêm túc. Để tiện mang đến việc mày mò và tra cứu, tôi xin phép vắn tắt về lịch sử vẻ vang Việt nam qua nội dung bài viết Tóm lược lịch sử hào hùng Việt phái nam qua những thời đại.

Bạn đang xem: Lịch sử việt nam

Thời tiền sử

Thời thiết bị đá cũ : con fan đã ở từ hàng nghìn ngàn năm ngoái ở lãnh thổ việt nam với những di tích của nền văn hóa Sơn Vi.

Thời trang bị đá mới : khoảng chừng từ 5700-15000 năm trước, tiêu biểu vượt trội với nền văn hóa độc lập và Bắc đánh với nền sang trọng lúa nước.

Thời đồ đồng-đá : khoảng 3500-4000 năm trước, tiêu biểu vượt trội với nền văn hóa truyền thống Phùng Nguyên.

Thời trang bị đồng : từ thời điểm cách đó khoảng 3000 năm trước, tiêu biểu với nền văn hóa Đồng Đậu, văn hóa truyền thống Gò Mun.

Thời đồ gia dụng sắt : khoảng chừng 1200 TCN, tiêu biểu với nền văn hóa Đông Sơn, Sa Huỳnh, Óc Eo.

Thời Hồng Bàng (2879 TCN – 208 TCN)

Nước Xích Quỷ : hoàn toàn có thể coi đó là một bên nước “liên bang” lỏng lẻo của những bộ tộc người việt cổ, sinh sống làm việc vùng Lĩnh Nam. Tương truyền Đế Minh là con cháu 3 đời của Viêm đế (tức Thần Nông) trong những lúc đi xuống vùng dưới Nam vẫn kết hôn với cùng 1 vị tiên thanh nữ và sinh được một bạn con tên là Lục Tộc. Đế Minh phong cho bé trưởng là Đế Nghi có tác dụng vua phương Bắc, phong cho con thứ là Lục Tộc làm vua phương Nam mang hiệu là ghê Dương Vương, thương hiệu nước là Xích Quỷ. Vì vậy Kinh Dương Vương chính là thủy tổ của dân tộc Việt. Kinh Dương vương lấy con gái vua Động Đình hồ nước là Long nàng và sinh được một người con trai tên là Sùng Lãm. Sau khiếp Dương vương vãi truyền ngôi lại cho Sùng Lãm, có nghĩa là Lạc Long Quân. Sau Lạc Long Quân mang một vị tiên cô gái đẻ ra quấn trăm trứng nở trăm con. Đây chính là tổ tiên của tín đồ Bách Việt.

Nhà nước Văn Lang : sau thời kỳ “liên bang” chảy rã, khoảng thế kỷ 7 TCN, những người dân Lạc Việt sống ở khu vực miền bắc Việt phái nam bi tiếng đã sản xuất nhà nước mang lại riêng mình. Đó là bên nước Văn Lang do các vua Hùng trị do đóng đô tại Phong Châu (Phú thọ ngày nay).

Nhà Thục (257 TCN – 208 TCN) : khoảng chừng thế kỷ lắp thêm 3 TCN, Thục Phán là thủ lĩnh của bộ tộc Âu Lạc đã thuộc vua Hùng đồ vật 18 đúng theo lực đánh bại quân đội xâm lược của phòng Tần. Vua Hùng đã nhường ngôi mang lại Thục Phán, sáp nhập bờ cõi hai nước Âu Việt với Lạc Việt thành Âu Lạc. Thục Phán đăng quang vua đem hiệu là An Dương Vương, lập phải nhà Thục, đóng đô sinh sống Cổ Loa.

Thời Bắc ở trong lần I (208 TCN – 39)

Nhà Triệu (208 TCN – 111 TCN) : Triệu Đà là quan tiền uý quận phái nam Hải (nay là Quảng Đông) nhân dịp nhà Tần suy yếu đã cat cứ quận phái mạnh Hải tiếp nối đem quân đi buôn bản tính những lãnh thổ của Âu Lạc, Mân Việt với quận Quế Lâm ra đời nhà Triệu, khắc tên nước là nam Việt, kinh thành là Phiên Ngưng, xưng cùng cấp với đơn vị Hán mặt Trung Quốc. Song vua nước ngoài tộc nhưng Triệu Đà sẽ đứng về phía dân tộc Việt trong trận đánh chống lại công ty Hán.

Thuộc Hán (111 TCN – 39) : năm 111TCN, Hán Vũ Đế đã điều hơn 10 vạn quân đi xã tính nước nam giới Việt. Lũ quan lại bên Triệu đang quỳ gối xin hàng cùng Nam Việt đã biết thành sát nhập vào lãnh thổ ở trong nhà Hán. Công ty Hán đã phân tách Nam Việt thành 9 quận bao gồm Đạm Nhĩ, Chu Nhai (đảo Hải Nam, trung hoa ngày nay), phái mạnh Hải, hòa hợp Phố, Uất Lâm, thương Ngô(đều trực thuộc Quảng Đông, Quảng Tây, trung quốc ngày nay), Giao Chỉ (Bắc Bộ, nước ta ngày nay), Cửu Chân (Thanh Hóa-Nghệ Tĩnh, việt nam ngày nay), Nhật phái mạnh (Quảng Bình-Quảng Nam, việt nam ngày nay). Bọn chúng đã giai cấp dân ta bởi một chế độ tàn bạo và khắc nghiệt.

Trưng thiếu nữ Vương (40 – 43)

Đây là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu trong thời kỳ này đằng sau sự lãnh đạo của hai bà bầu Trưng Trắc và Trưng Nhị. Trong tầm 3 năm sau sự lãnh đạo của 2 bà, quân ta đã đánh chiếm hữu được 65 thành trì ở các quận Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam, phù hợp Phố. Tiếp nối nhà Hán vẫn sai tướng mạo Mã Viện sang lũ áp cuộc khởi nghĩa. Vì bị xa lánh và quân team còn sơ khai chưa hoàn thành nên 2 bà đã không chống cự nổi quân của Mã Viện và đã tuẫn huyết tại sông Hát để giữ vẹn khí tiết.

Thời kỳ Bắc thuộc lần II (43 – 543)

Trải qua các triều đại như Đông Hán, Đông Ngô, Tấn, lưu lại Tống, phái nam Tề, Lương. Tiêu biểu trong thời kỳ này có cuộc khởi nghĩa của bà Triệu năm 248 ngăn chặn lại Đông Ngô, cuộc khởi nghĩa của đồng đội Lý trường Nhân – Lý Thúc Hiến tự 468 mang đến 485 chống lại nhà lưu giữ Tống, phái mạnh Tề.

Nhà tiền Lý (544-602)

Năm 542 Lý bí khởi nghĩa đánh bại nhà Lương.

Lý phái nam Đế (544-548) : sau 3 lần vượt qua được quân ở trong nhà Lương đến mùa xuân 544, Lý túng thiếu xưng đế tức Lý phái mạnh Đế, đánh tên nước là Vạn Xuân.

Triệu Việt vương vãi (548-571) : năm 545 công ty Lương lại cử quân sang tấn công nước Vạn Xuân, Lý nam Đế tiếp tục thua trận cần đã rút về động tạ thế Lão với trao binh quyền cho Triệu quang quẻ Phục. Năm 548, ông bị bệnh nặng và mất, Triệu quang quẻ Phục lên thế lấy hiệu Triệu Việt Vương, tiếp tục lãnh đạo quần chúng. # đấu tranh hạn chế lại nhà Lương. Thời điểm cuối năm 550 Triệu quang quẻ Phục đánh bại quân bên Lương, khôi phục nước Vạn Xuân.

Lý Phật Tử (571-602) : năm 546 lúc Lý phái nam Đế thua trận trận và yêu cầu rút quân về động qua đời Lão, anh trai của Lý phái mạnh Đế là Lý Thiên Bảo cùng vị tướng mạo Lý Phật Tử có 3 vạn quân ra đánh Đức Châu (Nghệ An) dẫu vậy bị quân đơn vị Lương vượt mặt nên phải tích lũy tàn quân chạy sang trọng đất bạn Di Lạo nghỉ ngơi Ai Lao xây cất thành trì để ở. Tại trên đây Lý Thiên Bảo từ xưng là Đào Lang Vương, đánh tên nước là Dã Năng. Năm 555 Đào Lang vương mất, mọi fan tôn Lý Phật Tử lên thay. Năm 557, Lý Phật Tử kéo quân về Vạn Xuân khiến chiến cùng với Triệu quang Phục. Năm 571, Lý Phật Tử đã đánh bại Triệu quang Phục, tự xưng là nam Đế (nên sử sách hotline là Hậu Lý nam giới Đế).

Thời kỳ Bắc ở trong lần III (602 – 905)

Năm 581 ở trung quốc nhà Tùy thành lập. Năm 602, vua Tùy rước quân tiến công nước ta. Lý Phật Tử xin hàng, nước ta là rơi trúng tay ngoại bang phương Bắc lần nữa. Kế tiếp nhà Đường lên rứa nhà Tùy giai cấp nước ta.

Mai Hắc Đế (713-722) : Năm 713, Mai Thúc Loan chỉ đạo nghĩa quân khởi nghĩa ngơi nghỉ Hoan Châu hạn chế lại ách đô hộ bên Đường cùng giành được win lợi. Ông đăng quang vua, xưng là Mai Hắc Đế. Năm 722, công ty Đường không đúng 10 vạn quân sang đánh nước ta. Sau rất nhiều trận tiến công khốc liệt, Mai Hắc Đế thất trận, ông rút quân vào rừng lâm bệnh nguy kịch rồi mất. Tương truyền đàn ông thứ 3 của ông là Mai Thúc Huy lên nắm lấy hiệu là Mai thiếu thốn Đế và thường xuyên chống trả quân bên Đường cho năm 723 thì chảy rã. Nước ta lại rơi vào trúng tay đơn vị Đường.

Trong thời kỳ này có rất nhiều cuộc khởi nghĩa nông dân, tiêu biểu vượt trội : khởi nghĩa Phùng Hưng (766-791), khởi nghĩa Dương Thanh (819-820).

Thời kỳ độc lập tự chủ (905 – 938)

Khúc vượt Dụ (905-907) : năm 905 Khúc thừa Dụ khởi nghĩa giành bao gồm quyền, từ xưng là máu Độ Sứ. đơn vị Đường không hề cách như thế nào khác yêu cầu công nhận quyền tự công ty của người Việt.

Khúc Hạo (907-917) : năm 907 Khúc vượt Dụ qua đời, bé là Khúc Hạo lên thay.

Khúc thừa Mỹ (917-930) : năm 917 Khúc thừa Mỹ là con của Khúc Hạo lên thay phụ vương giữ chức ngày tiết Độ Sứ. Vào thời hạn này, cơ quan ban ngành phương Bắc đang khôn xiết hỗn loạn hình thành đề nghị cục diện Ngũ Đại Thập Quốc. Năm 930 quân nam Hán lấy quân sang tiến công nước ta, Khúc quá Mỹ kháng cự không nổi sức địch, bị bắt và giải về Phiên Ngưng.

Dương Đình Nghệ (931-938) : năm 931 Dương Đình Nghệ, là tướng mạo cũ của của Khúc Hạo, đã đánh chiếm Giao Châu và đánh rã quân tiếp viện của nam giới Hán giành lại thiết yếu quyền. Sau thời điểm dẹp kết thúc giặc, ông từ xưng huyết Độ Sứ liên tiếp xây dựng nền tự nhà của nước ta.

Nhà Ngô (939 – 965)

Ngô vương vãi (939-944) : năm 938 Dương Đình Nghệ bị Kiều Công Tiễn giết bị tiêu diệt để đoạt thiết yếu quyền. Nhỏ rể của Dương Đình Nghệ là Ngô Quyền khởi binh trừng phạt. Kiều Công Tiễn bỏ chạy sang ước cứu với phái mạnh Hán. Năm 938, phái mạnh Hán kéo quân thanh lịch nước ta. Cơ hội này, Ngô Quyền đã diệt được Kiều Công Tiễn và sắp xếp trận địa đợi sẵn. Lúc quân phái nam Hán đến cửa sông Bạch Đằng đã trở nên quân ta đánh mang đến tan tác nên tháo chạy về nước. Năm 939, Ngô Quyền xưng vương.

Dương Bình vương (944-950) : năm 944 Ngô Quyền mất ủy thác con trưởng là Ngô Xương Ngập mang đến em vk là Dương Tam Kha. Kha chiếm ngôi Ngập cùng xưng là Dương Bình Vương. Dương Tam Kha nhận nam nhi thứ của Ngô Quyền là Ngô Xương Văn làm nhỏ nuôi với dự định truyền trả lại ngôi vương mang đến nhà chúng ta Ngô.

Hậu Ngô vương vãi (944-965) : năm 950 Dương Tam Kha phái Ngô Xương Văn đi tiến công phản loạn nghỉ ngơi Thái Bình. Xương Văn rước quân tiến công úp quay trở lại Dương Tam Kha giành lại bao gồm quyền mặc dù ông không giết mổ Dương Tam Kha nhưng mà chỉ giáng xuống có tác dụng Chương Dương Công. Ông trường đoản cú xưng phái nam Tấn vương và mang lại đón anh trai bản thân là Ngô Xương Ngập về. Xương Ngập là bạn ti tiện sau khi trở về cậy mình là đích trưởng cũng từ xưng là Thiên Sách Vương. Bấy giờ quốc gia có 2 vua cùng trị vì. Xương Ngập chăm quyền, không cho Xương Văn tham gia chính sự và tất cả ý định trừ khử Xương Văn nhưng vấn đề chưa thành thì cho đến năm 954 Xương Ngập bệnh trở nặng và mất. Năm 965, khi có quân đi dẹp loạn sinh hoạt Thái Bình, Xương Văn bị trúng nỏ tử trận. Con của Xương Ngập là Ngô Xương Xí lên núm nhưng gia thế yếu kém.Đất nước lúc bấy giờ hình thành 12 sứ quân.

Nhà Đinh (968 – 980)

Đinh Tiên Hoàng (968-979) : năm 968 Vạn win Vương Đinh bộ Lĩnh dẹp ngừng loạn 12 sứ quân. Ông xưng đế tức Đinh Tiên Hoàng, khắc tên nước là Đại Cồ Việt, đóng góp đô sống Hoa Lư.

Đinh truất phế Đế (979-980) : năm 979 Đinh Tiên Hoàng và con trai trưởng của chính bản thân mình là Đinh Liễn bị ám hại. đàn ông thứ là Đinh Toàn lên thay, tức Đinh truất phế Đế. Khi đó Đinh Toàn mới chỉ được 6 tuổi phải mọi quyền hành đều tập trung vào tay nhiếp đó là Thập đạo tướng mạo quân Lê Hoàn.

Nhà tiền Lê (980 – 1009)

Lê Đại Hành (980-1005) : bấy giờ công ty Tống tuyệt tin Đinh Tiên Hoàng đã bỏ mạng nên sẽ cử quân quý phái xâm lược nước ta. Với sự hậu thuẫn của Thái hậu Dương Vân Nga, triều thần đã tôn Lê trả lên ngôi, có nghĩa là Đại Hành Hoàng đế. Với kĩ năng của mình, ông đã chỉ huy quân đội quấy tan quân xâm lược đơn vị Tống. Ông là người dân có công mập trong bài toán “Kháng Tống, Bình Chiêm” để lưu lại yên bờ cõi.

Lê Trung Tông (1005) : sau thời điểm Lê Đại Hành băng hà, các con tranh nhau nhau ngôi vị dẫn đến cốt nhục tương tàn. Lê Long Việt sau khoản thời gian đánh xua được Long Ngân, vẫn lên ngôi hoàng đế, tức Lê Trung Tông. Dẫu vậy chỉ 3 ngày sau, em của ông là Lê Long Đĩnh sai fan ám sát.

Lê Ngọa Triều (1005-1009) : sau khoản thời gian giết anh mình là Lê Long Việt. Lê Long Đĩnh lên ngôi, tức Lê Ngọa Triều. Ông được sử sách ghi dấn là tín đồ dâm đãng, tàn khốc và độc ác. Do ăn chơi trác táng, Long Đĩnh đã bệnh nguy kịch và mất năm 1009 xong xuôi triều đại chi phí Lê.

Nhà Lý (1009 – 1225)

Lý Thái Tổ (1009-1028) : năm 1009 Lê Long Đĩnh chết, bên dưới sự hậu thuẫn của quan đưa ra hậu là Đào Cam Mộc với sư Vạn Hạnh, quần thần đã tôn quan Tả thân vệ điện tiền chỉ huy sứ Lý Công Uẩn đăng quang hoàng đế, tức Lý Thái Tổ. Ông đến dời đô về Thăng Long và đặt niên hiệu là Thuận Thiên.

Lý Thái Tông (1028-1054) : năm 1028 Lý Thái Tổ băng hà, thái tử Lý Phật Mã sau sự phò trợ của Vũ vệ tướng tá quân Lê Phụng Hiểu đang dẹp được loạn Tam vương với lên ngôi Hoàng đế, tức Lý Thái Tông. Ông là vị vua năng lực và nhân từ, gồm công lao rất to lớn trong câu hỏi đánh Chiêm Thành rồi đánh Ai Lao mở mang lãnh thổ xuống phiá Nam.

Lý Thánh Tông (1054-1072) : năm 1054 Lý Thái Tông băng hà, thái tử Lý Nhật Tôn kế ngôi hoàng đế, tức Lý Thánh Tông. Ông là vị vua tài ba xuất chúng, lại có lòng nhân từ độ lượng. Phía bên trong ông bình ổn tình hình, phía bên ngoài ông chú trọng mở mang bờ cõi. Ông bao gồm công lao to to trong việc “phá Tống, bình Chiêm”.

Lý Nhân Tông (1072-1127) : năm 1072 Lý Thái Tông băng hà. Hoàng thái tử Lý Càn Đức đăng vương khi bắt đầu 7 tuổi, tức Lý Nhân Tông. Ông được xem là một vị anh quân của vương vãi triều Lý. Nhờ vào sự trợ giúp của Thái Phi Ỷ Lan có tác dụng Nhiếp chính, cùng với việc phò tá của Thái sư Lý Đạo Thành cùng Phụ quốc Thái úy Lý hay Kiệt, mà lại nước Đại Việt đang trở thành một đế chế hùng mạnh bạo với gấp đôi đánh tung quân Tống xâm lược, tổ quốc phát triển tới cả cực thịnh. Ông cũng được xem như là người đặt nền móng đến giáo dục đại học ở nước ta.

Lý Thần Tông (1127-1137) : năm 1127 Lý Nhân Tông băng hà, bé là thái tử Lý Dương Hoán nối ngôi, tức Lý Thần Tông. Trong thời hạn trị bởi ông sẽ đánh Chân Lạp và Chiêm Thành buộc 2 nước này đề nghị đến tiến cống. Ông cũng là vị vua nối sát với giai thoại dương thế “Vua hóa hổ”. Tương truyền, ông là hậu thân của thiền sư từ bỏ Đạo Hạnh. Khi vua Lý Nhân Tông không tồn tại con nhằm nối ngôi thì sư tự Đạo Hạnh sau khi chết đang đầu bầu làm nhỏ của Sùng nhân từ Hầu là em trai vua Nhân Tông, tức Lý Dương Hoán. Bởi vì lúc sinh thời sư từ bỏ Đạo Hạnh là bạn đắc đạo, biết được ác nghiệp của chính bản thân mình là sẽ bị hóa thành hổ nên trước khi đầu thai ông sẽ nhờ người bạn đồng tu của mình là bên sư Nguyễn Minh không giúp đỡ. Sau đây chính sư Nguyễn Minh ko đã chữa trị trị tình trạng bệnh “hoá hổ” của vua Thần Tông vậy.

Lý Anh Tông (1138-1175) : năm 1138, vua Lý Thần Tông băng hà, con thứ hai là thái tử Lý Thiên Tộ kế vị, tức Lý Anh Tông. Vì vua lên ngôi còn bé dại nên bị Thái úy nhiếp bao gồm Đỗ Anh Vũ chũm hết quyền hành, bà bầu ông là bà Lê Thị Lại bốn thông cùng với Vũ. Năm 1158 Đỗ Anh Vũ chết, vua Anh Tông bây giờ mới trọng những hiền thần như đánh Hiến Thành, Hoàng Nghĩa Hiền, Lý Công Tín. Các hiền thần này đã hỗ trợ vua tấn công Đông, dẹp Bắc giữ lại yên phạm vi hoạt động và sự thịnh vượng của các đời vua trước.

Lý Cao Tông (1175-1210) : năm 1175, vua Lý Anh Tông băng hà, con thứ hai là hoàng thái tử Lý Long Cán được sự phò trợ của Phụ chính Tô Hiến Thành đăng vương kế vị, tức Lý Cao Tông. Vua là người bên phía trong thì mê say thích tửu sắc, nạp năng lượng chơi, săn bắn phía bên ngoài thì ưng ý tiền của, xây cung điện. Sau khi Tô Hiến Thành mất, chính vì sự rối ren, giặc giã nổi dậy khắp nơi, lòng dân oán thù thán, nước ngoài xâm rình rập.

Lý Huệ Tông (1210-1224) : năm 1210 Lý Cao Tông mất, con là thái tử Lý Sảm lên ngôi, tức Lý Huệ Tông. Lý Huệ Tông lên ngôi trong những lúc tình hình non sông rối ren do cha là Cao Tông khiến ra. Ông phải dựa vào thế lực họ è cổ để cầm lại ngôi vua của mình. Hôm nay thế lực họ trằn đang không hề nhỏ mạnh. è cổ Thị Dung làm hoàng hậu, anh là trằn Tự Khánh làm Phụ thiết yếu Thái uý, trần Thừa làm cho Nội thị phán thủ. Vẻ ngoài Huệ Tông cần sử dụng họ Trần mà lại thật chất bên phía trong ông đã nhìn thấy được chiếc họa quyền thần và luôn tìm phương pháp để tiêu diệt. Nhưng vì chưng kém tài nên ông đành “lực bất tòng tâm” chú ý quyền thần ngang ngược. Ông uất hận mang đến độ phạt cuồng.

Nhà è cổ (1225 – 1400)

Trần Thái Tông (1225-1258) : lúc này do công ty Lý suy yếu, quyền hành tập trung trong tay họ Trần. Chính vì sự đạo diễn của trần Thủ Độ đã chuyển Trần Cảnh đăng vương hoàng đế mở ra triều đại nhà Trần. Trong lúc tại vị, ông đã chỉ huy nhân dân cản lại cuộc thôn tính lần lần đầu của quân Nguyên Mông.

Trần Thánh Tông (1258-1278) : năm 1258 vua Thái Tông nhường nhịn ngôi lại cho nhỏ mình là è Hoảng, tức è cổ Thánh Tông, để biến hóa Thái Thượng hoàng. Ông là vị vua nhân hậu, hòa ái. Ông đã cùng với Trần Nhân Tông 2 lần đánh tung quân Nguyên Mông xâm chiếm trong thời hạn làm Thái Thượng hoàng.

Trần Nhân Tông (1278-1293) : năm 1278 vua Thánh Tông nhường nhịn ngôi lại cho con trai là è cổ Khâm, tức nai lưng Nhân Tông, còn bản thân thì lui về làm cho Thái Thượng hoàng và nghiên cứu và phân tích Phật pháp. Ông là vị vua thông minh, quyết đoán. Ông đã cùng với cha mình là thượng hoàng Thánh Tông 2 lần đánh tung giặc Nguyên Mông. Ông cũng từng thân chinh đem quân đi đánh giặc Ai Lao quấy nhiễu. Sau khoản thời gian nhường ngôi mang lại con, ông trở thành Thái Thượng hoàng, để mắt nghiên cứu vớt Phật pháp. Tiếp nối ông xuống tóc tu hành và phát triển thành tổ sư trước tiên của thiền phái Trúc Lâm im Tử.

Trần Anh Tông (1293-1314) : năm 1293 sau thời điểm đánh chảy được quân xâm lược Nguyên Mông, vua Nhân Tông về làm cho Thái Thượng Hoàng nhịn nhường ngôi cho con mình là è Thuyên, tức è Anh Tông. Ông cũng là vị vua đức độ, anh minh. Đất nước hiện giờ vua thánh thiện tôi trung nên thường xuyên phát triển thịnh vượng.

Trần Minh Tông (1314-1329) : năm 1314, vua Anh Tông nhịn nhường ngôi hoàng đế lại cho nam nhi của mình là è cổ Mạnh, tức nai lưng Minh Tông, lui về làm cho Thái thượng hoàng. Ông tiếp tục truyền thống của những tiên đế, quan tâm kẻ sĩ yêu cầu đất nước có tương đối nhiều hiền tài góp sức.

Trần Hiến Tông (1329-1341) : năm 1329 trần Minh Tông lui về có tác dụng Thái Thượng hoàng, nhịn nhường ngôi cho đàn ông thứ là è cổ Vượng, tức trằn Hiến Tông. Ông được xem như là vị vua “lấy vì” vày thực quyền đều vày Thái Thượng hoàng Minh Tông nỗ lực giữ.

Trần Dụ Tông (1341-1369) : năm 1341, vua Hiến Tông mất mà không tồn tại con nối dõi cần Thái Thượng Hoàng Minh Tông vẫn lập con thứ 10 của mình, em của Hiến Tông là è cổ Hạo có tác dụng vua, tức trần Dụ Tông. Vị được Thái Thượng Hoàng chăm sóc mọi bài toán từ trong ra phía bên ngoài nên vua Dụ Tông chỉ biết ham đùa hưởng lạc. Năm 1357 Thượng hoàng Minh Tông mất, đất nước ban đầu rói ren, gian thần hoành hành.

Trần Nghệ Tông (1370-1372) : năm 1369 Dụ Tông mất, do không tồn tại con yêu cầu vua lập Nhật Lễ làm cho vua. Nhật Lễ là bạn dị tộc vốn không sở hữu họ Trần, là con riêng của vợ Trần Nguyên Dục – một người anh của Dụ Tông. Nhật Lễ hèn tài, kém đức lại có ý định đảo qua họ tộc của chính bản thân mình là Dương nên khiến quần thần cực kỳ bất bình. Trần phủ là anh của Dụ Tông sẽ hợp mưu truất phế thuất Nhật Lễ đặt lên ngôi hoàng đế, tức è Nghệ Tông. Vua cung kính, kiêm mong thì có thừa nhưng quyết đoán, cương nghị thì không đủ đề nghị nạn bên phía trong đã được dẹp yên tuy vậy giặc bên phía ngoài thì giặc Chiêm Thành hoành hành ngang ngược.

Trần Duệ Tông (1372-1377) : năm 1372, Nghệ Tông nhường ngôi lại mang đến em là trần Kính, tức Duệ Tông, rồi lui về có tác dụng Thái Thượng hoàng. Duệ Tông là người có tài nhưng tính tình tự phụ. Trong thời hạn này giặc Chiêm Thành vẫn giỏi xâm lấn,cướp phá sinh hoạt biên cương.

Trần truất phế Đế (1377-1388) : năm 1377 vua Duệ Tông thân chinh dẫn 12 vạn quân tấn công nước Chiêm Thành. Bởi khinh thường quân địch nên vua đã rơi vào tình thế bẫy phục kích nhưng mà tử trận. Thái thượng hoàng Nghệ Tông yêu quý tiếc nên lập è cổ Hiện là con vua Duệ Tông làm hoàng đế, tức trằn Phế Đế. Lúc này bên trong quyền lực của bọn họ Hồ đang không hề nhỏ mạnh, bên phía ngoài phía Nam tất cả giặc Chiêm Thành, phía Bắc tất cả giặc nhà Minh.

Trần Thuận Tông (1388-1398) : bởi Phế Đế biết được dã chổ chính giữa của hồ nước Quý Ly nên lặng lẽ tìm bí quyết trừ khử. Quý Ly hiểu rằng bèn xui cùng với Thượng hoàng Nghệ Tông. Nghệ Tông nghe lời phế quăng quật Phế Đế rồi đưa con út của mình là è cổ Ngung lên ngôi, tức trằn Thuận Tông. Thuận Tông tuổi nhỏ nhu nhược phải mọi quyền hành đều triệu tập vào tay hồ Quý Ly. Sau khi giết được vua Chiêm Thành là Chế Bồng Nga thì chiến trường phía nam giới xem như tạm bợ ổn mà lại nội loạn bên phía trong xem ra ngày càng hỗn loạn.

Trần thiếu hụt Đế (1398-1400) : năm 1398 hồ Quý Ly ép vua Thuận Tông dường ngôi lại mang đến con bé dại mới được 2 tuổi là è cổ An, tức thiếu hụt Đế. Chúng ta Hồ còn xay Thuận Tông đi tu với đã cho người theo để ám sát. Thiếu Đế tuổi còn quá nhỏ tuổi nên họ Hồ từ đó tung hoàng trong triều đình. Thiếu hụt Đế sinh sống ngôi được 1 năm thì bị ông ngoại là hồ nước Quý Ly chiếm ngôi, ngừng 175 năm cai trị của phòng Trần.

Nhà hồ nước (1400 – 1407)

Hồ Quý Ly (1400-1401) : năm 1400, hồ Quý Ly cướp ngôi cháu ngoại của bản thân là trần Thiếu Đế, lập cần nhà Hồ đánh tên nước là Đại Ngu.

Hồ Hán mến (1401-1407) : năm 1401 hồ Quý Ly nhường nhịn ngôi cho bé là hồ Hán yêu đương rồi lui về có tác dụng Thái Thượng hoàng. Năm 1406 công ty Minh rước cớ “phò Trần khử Hồ” vẫn đem quân sang đánh nước Đại Ngu. Cha con chúng ta Hồ chống không nổi sức địch. Năm 1407 phụ vương con hồ nước Quý Ly bị bắt và làm thịt chết.

Nhà Hậu trần (1407 – 1409)

Giản Định Đế (1407 – 1409) : năm 1407, sau thời điểm quân Minh sẽ đánh chiếm được nước Đại Ngu của nhà Hồ thì trần Ngỗ là nam nhi của vua Nghệ Tông quăng quật trốn cho Mô Độ, trường Yên. Tại trên đây ông xưng vua, tức Giản Định Đế, và lãnh đạo quân đội xâm chiếm lại đất đai trường đoản cú tay công ty Minh, khôi phục lại triều đại công ty Trần.

Trùng quang quẻ Đế (1409 – 1413) : năm 1409 nội cỗ nhà Trần dần bị phân chia rẽ. Một số tướng lĩnh bất mãn đã loại bỏ đi và đón nai lưng Quý Khoáng là con cháu nội của Nghệ Tông ra nghệ an làm vua, tức Trùng quang đãng Đế. Tiếp nối Trùng quang quẻ Đế sai quân tập kích Giản Định Đế mang về tôn làm cho Thái Thượng Hoàng.

Thời kỳ Bắc nằm trong lần IV (1413 – 1428)

Cuộc chiến giữa nhà Trần và quân Minh xâm lược ra mắt rất ác liệt. Sau cuối do lực lượng mỏng mảnh manh bắt buộc đến năm 1413 quân Minh phản bội kích và vượt mặt quân công ty Trần. Vua tôi công ty Trần cục bộ bị bắt với đã trường đoản cú vẫn để giữ trọn khí tiết. Nước ta rơi vào tay đơn vị Minh.

Nhà Hậu Lê – Lê sơ (1428 – 1527)

Lê Thái Tổ (1428 – 1433) : năm 1428, Lê Lợi tập hợp hero hào kiệt, phất cờ khởi nghĩa, sử gọi là Khởi nghĩa Lam Sơn. Ông cũng từ xưng là Bình Định Vương, lôi kéo nhân dân vực lên chống giặc Minh cứu giúp nước. Năm 1427, ông đã chỉ đạo quân đội khuấy tan 15 vạn quân cứu viện với chém chết Liễu Thăng. Năm 1428 ông đăng vương hoàng đế, tức Lê Thái Tổ.

Lê Thái Tông (1433 – 1442) : năm 1433, vua Lê Thái Tổ băng hà, con thứ là hoàng thái tử Lê Nguyên Long lên kế ngôi lúc được 11 tuổi. Từ bé dại ông đang tỏ ra là vị vua anh minh sáng sủa suốt, tài năng nhìn xa trông rộng, tuy tuổi nhỏ tuổi nhưng từ mình cố gắng quyền chấp chính. Mặc dù ông cũng là một trong vị vua hiếu sắc, đa tình cùng thảm cảnh là tử vong để lại một nghi hoặc lớn trong kế hoạch sử, sẽ là vụ án Lệ đưa ra Viên.

Lê Nhân Tông (1442 – 1459) : năm 1442, vua Lê Thái Tông bỏ mạng một cách bí ẩn tại Lệ bỏ ra Viên, thái tử Lê Bang Cơ đăng quang vua, tức Lê Nhân Tông, thái hậu là Nguyễn Thị Anh nhiếp chính. Ông là vị vua nhân từ, bác ái, trọng đãi công thần, hiếu đễ

Thái hậu, yêu mến anh em. Thân vắt của ông vẫn còn đó là một túng bấn ẩn. Tương truyền rằng, ông chưa hẳn là nhỏ vua Thái Tông. Trước lúc mẹ ông vào cung, thì bà đã có thai cùng với một tín đồ tên là Lê Bang Sơn. Đó cũng là lý do khiến ông bị anh bản thân là Lê Nghi Dân ám sát.

Lê Thánh Tông (1460 – 1497) : sau khi giết bị tiêu diệt vua Nhân Tông, Nghi Dân lên ngôi, làm cho vua được 8 tháng, tuy nhiên sử sách không công nhận ngôi vua của Nghi Dân. Năm 1460 các công thần trụ cột nổi dậy, lật đổ Nghi Dân cùng đưa bé thứ 4 của vua Thái Tông là Lê bốn Thành đăng vương hoàng đế, tức Lê Thánh Tông. Ông là một trong bậc minh quân cùng là vị vua đã gửi nước Đại Việt cải tiến và phát triển đến thời rất thịnh. Bên trong ông chú trọng giáo dục, trọng dụng hiền lành tài. Phía bên ngoài ông chú ý mở sở hữu bờ cõi. Trong thời kỳ này với việc Tây tiến với Nam tiến của mình, Đại Việt sẽ mở mang bờ phía nam xuống tận Quãng Nam. Những nước lấn bang như Chiêm Thành, Ai Lao, Chân Lạp, Lan xang, Chiang Mai, Melaka (thuộc Malaysia ngày nay), Java (thuộc Indonesia ngày nay) đều biến chư hầu và đều phải có nghĩa vụ nộp cống cho Đại Việt. Mặc dù Đại Việt vẫn giữ lại thói quen xưa là xưng thần với đơn vị Minh tuy nhiên với thanh chũm lững lẫy của chính mình lúc đó khiến cho nhà Minh vẫn không dám khinh rượu cồn mà sử dụng lễ nhằm đối đãi cùng với Đại Việt.

Lê Hiến Tông (1497 – 1504) : năm 1947, vua Thánh Tông băng hà, con trưởng là Lê Tranh lên kế vị, tức Lê Hiến Tông. Ông là vị vua thông minh, hiền từ và ôn hòa bắt buộc giữ được sự thịnh vượng thái bình, cõi tục bình an.

Lê Túc Tông (1504) : năm 1504 Lê Hiến Tông bị bệnh nặng băng hà, con là Lê Thuần lên ngôi, tức Lê Túc Tông. Ông là vị vua hiền, hiếu học, thân bạn hiền nhưng đáng tiếc là chỉ nghỉ ngơi ngôi bao gồm 6 tháng.

Lê Uy Mục (1505 – 1509) : cuối năm 1504, vua Lê Túc Tông băng hà. Theo ký thác của vua Túc Tông anh của ông là Lê Tuấn lên kế vị, tức Lê Uy Mục. Uy Mục là một hôn quân nạp năng lượng chơi sa đọa, đê mê mê tửu sắc, tàn khốc giết hại nhiều trung thần khiến quần thần phẩn nộ.

Xem thêm: Cách Nấu Patê Như Thế Nào - Cách Làm Pate Gan Heo Thơm Ngon & Chuẩn Nhất 2022

Lê Tương Dực (1509 – 1516) : năm 1509 Giản Tu công Lê Oanh là con cháu nội vua Thánh Tông, nhỏ của con kiến Vương Lê Tân nổi dậy đem quân tấn công Đông khiếp (Hà Nội), bắt giết Lê Uy Mục. Sau đó Oanh đăng vương vua, tức Lê Tương Dực. Vua lúc đầu còn chăm sóc việc nước, sau nạp năng lượng chơi vô độ làm triều đình rối ren, phản loạn khắp nơi.

Lê Chiêu Tông (1516 – 1522) : năm 1516 Trịnh Duy Sản đang giết bị tiêu diệt vua Tương Dực, lập con tín đồ anh của Tương Dực là Lê Y lên làm vua, tức Lê Chiêu Tông. Từ bây giờ quyền thần chúng ta Trần, Trịnh, Mạc lộng hành, nổi loạn khắp nơi.

Lê Cung Hoàng (1552 – 1527) : năm 1522 trước loàn quyền thần Mạc Đăng Dung, vua Chiêu Tông bắt buộc trốn đi. Dung lập tức lập em của Chiêu Tông là Lê Xuân lên ngôi, tức Lê Cung Hoàng. Vua Cung Hoàng chỉ cần vị vua bù chú ý được Mạc Đăng Dung dựng lên nhằm được thiết yếu danh. Năm 1526 Mạc Đăng Dung giết thịt được Chiêu Tông, nửa năm tiếp theo họ Mạc ép Cung Hoàng dường ngôi và bất diệt chết. Từ trên đây nhà Lê chỉ từ tồn tại trên danh nghĩa, không còn thực quyền. Đất nước bị chia cắt thành Nam-Bắc triều.

Nhà Hậu Lê – Lê Trung Hưng (1527 – 1592) / nam giới – Bắc triều

Năm 1527 Mạc Đăng Dung cướp căn nhà Lê, thành lập nhà Mạc (Bắc triều). Năm 1533, Nguyễn Kim ko phục đơn vị Mạc bắt buộc đã bỏ vào Thanh Hoá, đón Lê Duy Ninh về lập làm cho hoàng đế, tức Lê Trang Tông (Nam Triều). Trận đánh của Nam-Bắc triều kéo dãn đến năm 1592 thì Trịnh Tùng đã chiếm hữu được Thăng Long, dứt thời kỳ phái nam – Bắc triều.

Bắc triều

Mạc Đăng Dung (1527 – 1529) : sau khi cướp ngôi của Cung Hoàng, Mạc Đăng Dung từ bỏ xưng hoàng đế, tức Mạc Thái Tổ. Chiếm phần đóng ở phía Bắc đề nghị sử call là Bắc Triều.

Mạc Đăng Doanh (1529 – 1540) : năm 1529 Mạc Đăng Dung nhường ngôi cho nhỏ trưởng là Mạc Đăng Doanh, tức Mạc Thái Tông, đặt lên trên làm Thái Thượng hoàng. Đăng Doanh được xem là vị vua tài giỏi văn trị. Trong thời hạn ông cai trị miền bắc dân chúng nóng no, nước ngoài xâm phương Bắc cũng không đủ can đảm lấn sang.

Mạc Phúc Hải (1540 – 1546) : năm 1540, Mạc Đăng Doanh mất, Mạc Đăng Dung lập cháu nội của chính mình là Mạc Phúc Hải nối ngôi, tức Mạc Hiến Tông.

Mạc Phúc Nguyên (1546 – 1561) : năm 1546 Mạc Phúc Hải lâm bệnh mất, nhỏ là Mạc Phúc Nguyên lên thay, tức Mạc Tuyên Tông.

Mạc Mậu phù hợp (1560 – 1592) : năm1561 Mạc Phúc Nguyên mắc bệnh đậu mùa mất, con nhỏ tuổi là Mạc Mậu thích hợp lên thay. Phụ đó là Khiêm vương Mạc Kính Điển. Trong thời hạn này chiến sự rất kịch liệt giữa Bắc Triều cùng Nam Triều.

Mạc Toàn (1592 – 1593) : năm 1592 trước nạm tiến công như vũ bão của phái nam Triều, Mạc Mậu hợp nhường ngôi cho con là Mạc Toàn, còn bản thân thì thân hành ra trận. Nhưng lại uy nạm Nam Triều rất táo bạo nên cũng chỉ mang lại năm 1593 quân Lê – Trịnh sẽ bắt và giết được Mạc Toàn hoàn thành thời kỳ phái mạnh – Bắc triều mở ra thời kỳ phân liệt không giống (Đàng quanh đó – Đàng Trong) cũng tương tự hy hữu duy nhất của Đại Việt (vua Lê – chúa Trịnh). Một số tàn dư bên Mạc rút lên cao Bằng vẫn chống đối với triều Lê – Trịnh cho đến khi bị hủy hoại hết vào năm 1677).

Nam triều

Lê Trang Tông (1533 – 1548) : năm 1533 cựu thần công ty Hậu Lê là Nguyễn Kim ko phục bên Mạc đề xuất đã vào Thanh Hóa thành lập lực lượng rồi đón Lê Duy Ninh về lập làm hoàng đế, tức Lê Trang Tông, phục hưng đơn vị Lê. Sử sách ghi Trang Tông là con vua Chiêu Tông (?) nhưng cũng đều có luồn tư tưởng khác nói Trang Tông là con riêng của Nguyễn Kim (?). Vua Trang Tông còn được dân gian call là chúa Chổm.

Lê Trung Tông (1548 – 1556) : năm 1548 vua Trang Tông mất, con là Lê Duy Huyên lên nối ngôi, tức Lê Trung Tông.

Lê Anh Tông (1556 – 1573) : năm 1556, vua Trung Tông mất mà không tồn tại con nối dõi cần phụ thiết yếu Trịnh Kiểm chọn Lê Duy Bang lên ngôi, tức Lê Anh Tông. Bây giờ quyền lực nhà họ Trịnh đang khôn xiết lớn, vua Anh Tông đã nhìn thấy được loại họa của quyền thần nên âm thầm loại bỏ nhưng planer không thành.

Lê thay Tông (1573 – 1599) : khi kế hoạch loại trừ quyền lực ở trong phòng họ Trịnh bị thua kém vua Lê Anh Tông đề xuất bỏ trốn và tiếp đến bị sát hại. Trịnh Tùng đưa tín đồ con nhỏ tuổi của Anh Tông là Lê Duy Đàm lên ngôi, tức Lê nỗ lực Tông. Hôm nay Trịnh Tùng đã vượt qua được đơn vị họ Mạc (Bắc triều) nên quyền lực tối cao thực sự bên trong tay bọn họ Trịnh, vua chỉ cần bù nhìn ban đầu thời kỳ vua Lê – chúa Trịnh hy hữu trong lịch sử vẻ vang Việt Nam với cũng mở đầu thời kỳ quốc gia bị phân liệt một cách thâm thúy nhất thành Đàng bên cạnh và Đàng Trong.

Nhà Hậu Lê – Lê Trung Hưng (1593 – 1778) / Đàng xung quanh – Đàng trong

Năm 1545, sau khi Nguyễn Kim bị đầu độc chết, quyền lực tối cao rơi vào tay bé rể là Trịnh Kiểm. Để kéo dài binh quyền của bản thân Trịnh Kiểm đang ra tay một số loại bỏ anh em vợ. Em vk của Trịnh Kiểm là Nguyễn Hoàng sợ hãi bị gần kề hại cần đã xin vào phái mạnh trấn thủ Thuận Hóa (từ Quãng Trị mang lại Thừa Thiên-Huế ngày nay). Năm 1592, sau khi Trịnh Tùng là con của Trịnh Kiểm lật đổ được công ty Mạc, quyền hành triệu tập trong tay nhà họ Trịnh. Lúc này Trịnh Tùng mới bước đầu “nghĩ” đến tín đồ cậu trong phái nam là Nguyễn Hoàng. Năm 1627, Trịnh Tráng lấy quân vào Nam đánh Nguyễn Phúc Nguyên bao gồm thức khởi đầu cho cuộc binh cách Trịnh Nguyễn. Sau thời hạn dài giằng co, mang đến năm 1672 2 bên tạm thời chấm dứt chiếm và lấy sông Gianh có tác dụng giới tuyến. Bên trên danh nghĩa vua Lê vẫn chính là người dẫn đầu đất nước.

Lê Trung Hưng

Lê Kính Tông (1599 – 1619) : năm 1599 Lê ráng Tông mất, bé thứ là Lê Duy Tân lên thay, tức Lê Kính Tông.

Lê Thần Tông (1619 – 1643 và 1649 – 1662) : năm 1619, vua Kính Tông hợp mưu thuộc Trịnh Xuân là con của Trịnh Tùng giết bị tiêu diệt Trịnh Tùng nhằm giành lại quyền lực. Chiến lược không thành, vua bị nghiền thắt cổ chết. Bé trưởng là Lê Duy Kỳ lên ngôi, tức Lê Thần Tông. Ông là vị vua quan trọng đặc biệt trong lịch sử vẻ vang Việt Nam bởi vì làm vua đến 2 lần và y hệt như vua trần Minh Tông, vua Lê Thần Tông có 4 người con rất nhiều làm vua. Năm 1643 ông nhường ngôi cho nhỏ trưởng là Lê Duy Hựu, tức Lê Chân Tông, còn ông làm cho Thái Thượng Hoàng. Năm 1649 Lê Chân Tông mất, ông lại trở về làm cho vua mang lại 1662 thì mất.

Lê Chân Tông (1643 – 1649) : năm 1643, vua Thần Tông nhường ngôi cho con là Lê Duy Hựu, tức Lê Chân Tông.

Lê Huyền Tông (1663 – 1671) : năm 1662 vua Thần Tông yểu mệnh qua đời, con là Lê Duy Vũ lên nối ngôi, tức Lê Huyền Tông.

Lê Gia Tông (1672 – 1675) : năm 1671 vua Huyền Tông yểu mệnh tạ thế lúc 18 tuổi nhưng không có con nối ngôi nên fan em của vua Huyền Tông là Lê Duy Cối lên thay, tức Lê Gia Tông.

Lê Hy Tông (1675 – 1705) : năm 1675 vua Gia Tông yểu mệnh tắt thở lúc 15 tuổi. Vì chưng vua không có con nối dõi yêu cầu Trịnh Tạc bèn lập em vua là Lê Duy Hiệp lên ngôi, tức Lê Hy Tông.

Lê Dụ Tông (1705 – 1729) : năm 1705 vua Hy Tông dường ngôi cho con là hoàng thái tử Lê Duy Đường, tức Lê Dụ Tông, còn mình lên có tác dụng Thái Thượng hoàng.

Lê Duy Phường (1729 – 1732) : năm 1729 vua Dụ Tông bị Trịnh cưng cửng ép nhịn nhường ngôi cho con là thái tử Lê Duy Phường.

Lê Thuần Tông (1732 – 1735) : năm 1732 Trịnh Giang phế quăng quật Lê Duy Phường xuống có tác dụng Hôn Đức Công, lập anh của Duy Phường là Lê Duy Tường lên ngôi, tức Lê Thuần Tông.

Lê Ý Tông (1735 – 1740) : năm 1735 Lê Thuần Tông mất, Trịnh Giang lại lập em của Thuần Tông là Lê Duy Thận lên ngôi, tức Lê Ý Tông.

Lê Hiển Tông (1740 – 1786) : năm 1740 Trịnh Doanh nghiền vua Ý Tông nhường ngôi cho con trưởng của vua Thuần Tông là Lê Duy Diêu, tức Lê Hiển Tông.

Lê Mẫn Đế (1787 – 1788) : năm 1786 Nguyễn Huệ rước quân ra Bắc tiến công đổ Trịnh Khải, bây giờ thực quyền phía trong tay Nguyễn Huệ. Năm 1787 vua Hiển Tông mất, Nguyễn Huệ với sự góp ý của bà xã là Ngọc Hân công chúa đang lập Lê Duy Kỳ lên làm cho vua, tức Lê Mẫn Đế hay Lê Chiêu Thống. Đây cũng chính là vị vua cuối cùng của phòng Lê và cũng là vị vua bị chỉ trích rất kinh hoàng vì đã có lần qua mong viện quân đơn vị Thanh về đánh quân Tây tô của Nguyễn Huệ. Hành vi này bị xem như là “cõng rắn gặm gà nhà” của Chiêu Thống.

Các chúa Trịnh ở Đàng ngoài

Bình An vương – Trịnh Tùng (1623 – 1652) : Trịnh Tùng là nhỏ thứ của Trịnh Kiểm, là người dân có công đánh đổ công ty Mạc, mang lại tổ chức chính quyền cho nhà Lê. Ông được coi là vị chúa Trịnh đầu tiên trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Ông cũng chính là người xong cho thời kỳ Nam-Bắc triều và lộ diện thời kỳ Trịnh-Nguyễn phân tranh.

Thanh Đô vương – Trịnh Tráng (1623 – 1652) : năm 1623 Trịnh Tùng lâm bệnh trở nặng và mất, nhỏ là Trịnh Tráng lên thay. Ông đang 4 lần phân phát quân đánh với chúa Nguyễn ngơi nghỉ Đàng Trong cơ mà chỉ toàn thất bại phải phải rút về.

Tây Đô vương – Trịnh Tạc (1653 – 1682) : năm 1653, Trịnh Tráng phong Trịnh Tạc có tác dụng Tây Đô Vương. Năm 1657, chúa Nguyễn mang quân quá sông Gianh tiến công Bắc tía Chính và chiếm được 7 thị xã Nam Hà. Trong khi chiến sự gay go thì Trịnh Tráng mất, con là Trịnh Tạc lên thay. Ông thuộc với nam nhi là Trịnh Căn, phản công cùng với quân của chúa Nguyễn giành lại được Bắc Hà vào khoảng thời gian 1660.

Định vương vãi – Trịnh Căn (1682 – 1709) : năm 1682 Trịnh Tạc mất, con là Trịnh Căn lên thay. Ông là người có tài cả về quân sự lẫn văn trị. Ông từng cầm quân giành lại khu đất Bắc Hà từ bỏ tay chúa Nguyễn. Ông cũng là người ranh mãnh trong nước ngoài giao lúc buộc nhà Thanh đề nghị trả lại các vùng đất bị quan trấn thủ đơn vị Thanh chiếm phần ở vùng biên giới. Thời gian ông cố gắng quyền nói theo cách khác là thời kỳ thịnh vượng nhất sống Đàng Ngoài.

An Đô vương vãi – Trịnh cưng cửng (1709 – 1729) : năm 1709 Trịnh Căn qua đời, vì nhỏ và con cháu nội đích truyền hầu như đã mất, bắt buộc chắc là Trịnh cưng cửng lên thay. Ông kế vị trong hoàn cảnh non sông thái bình, thịnh trị, không có nạn đao binh. Ông sớm tỏ ra là fan chín chắn, tận tụy lúc tiếp quản lí cơ nghiệp của tổ tiên và củng cầm thêm nền cai trị ở Đàng Ngoài.

Uy nam Vương – Trịnh Giang (1729 – 1740) : năm 1740 Trịnh Cương bất ngờ qua đời, nhỏ là hoàng thái tử Trịnh Giang lên thay. Giang là người ương hèn, lại đê mê mê hưởng trọn lạc để cho quần thần bất mãn, giặc giã nổi loạn khắp nơi, nền chủ yếu trị sống Bắc Hà lung lay dữ dội. Bao gồm lần Trịnh Giang bị sét tấn công gần chết. Từ đó mắc bệnh dịch “kinh quý”, tinh thần hoảng loạn, đề nghị cho xây cung Thưởng Trì xuống lòng đất để ở.

Minh Đô vương – Trịnh Doanh (1740 – 1767) : năm 1740, những quần thần vào triều hòa hợp sức đồng lòng lập Trịnh Doanh là em của Trịnh Gianh lên làm chúa, tức Minh Đô Vương. Doanh từ nhỏ tuổi đã sớm biểu hiện là bạn văn tài võ lược. Khi lên ngai rồng vương, ông sẽ lập tức sửa sang lại phần nhiều gì cơ mà Trịnh Giang đã làm cho sai như phế vứt vua Lê Duy Phường, lập vua Lê Duy Tường, tấn công dẹp những cuộc khởi nghĩa nông dân cư Đàng Ngoài.

Tĩnh Đô vương – Trịnh Sâm (1767 – 1782) : năm 1767, Trịnh Doanh mất, nhỏ là thái tử Trịnh Sâm lên thay. Từ bé dại Sâm đã có nuôi dạy rất cẩn thận nên khi trưởng thành và cứng cáp là bạn văn võ toàn tài, tính tình cứng rắn, thông minh và quyết đoán. Ông cũng chính là vị chúa đầu tiên và độc nhất vô nhị ở Đàng xung quanh đánh chiếm hữu được vùng Thuận Hóa của chúa Nguyễn nghỉ ngơi Đàng Trong. Nhưng sau thời điểm thắng trận lại tỏ ra tự kiêu tự phụ.

Điện Đô vương vãi – Trịnh Cán (2 tháng trong năm 1782) : năm 1767, Trịnh Sâm mất, nhỏ là Trịnh Cán còn bé dại lại tuyệt đau bệnh dịch lên thay.

Đoan nam giới Vương – Trịnh Khải (1782 – 1786) : sau thời điểm Trịnh Sâm mất, Trịnh Khải là con trai trưởng hy vọng cướp ngôi đề xuất đã xúi giục đàn kiêu binh làm việc Tam đậy nổi loạn, phế Cán lập Khải lên ngôi. Hôm nay Bắc Hà rơi vào cảnh nạn kiêu binh nổi loạn, giật phá khắp nơi.

Án Đô vương – Trịnh Bồng (1787 – 1788) : năm 1786, nghĩa quân Tây Sơn vị Nguyễn Huệ lãnh đạo tiến tiến công Bắc Hà. Quân Trịnh Khải kháng cự yếu ớt cùng bị quấy tan tác. Bạn dạng thân Trịnh Khải bị bắt và tự tử tức thì sau đó. Để cứu cơ nghiệp của nhà Trịnh, Trịnh Bồng là chưng họ của Trịnh Khải tập hợp những tướng lĩnh cũ nhằm mưu đồ câu hỏi lớn. Nhưng sau rất nhiều lần thua trận ông vẫn từ quăng quật ngai vương, chọn cuộc sống đời thường tu hành rồi trốn đời biệt tích. Ông là vị Trịnh vương ở đầu cuối trong lịch sử dân tộc Việt Nam.

Các chúa Nguyễn sinh sống Đàng trong

Sãi vương – Nguyễn Phúc Nguyên (1613 – 1635) : ông là bé thứ 6 của Chúa Tiên Nguyễn Hoàng – bạn có công khai minh bạch phá mở mang phạm vi hoạt động ở phương Nam. Ông là người có tài về quân sự, chủ yếu trị và ngoại giao. Trong thời hạn cai trị ông đã nỗ lực xây dựng xứ Đàng trong độc lập, trường đoản cú chủ, trọn vẹn ly khai cùng với Đàng Ngoài. Ông cũng là người gấp đôi đánh bại cuộc tấn công của chúa Trịnh làm việc Đàng Ngoài. Ông cũng rất được dân gian call là chúa Sãi (Sãi vương), hay chúa Bụt (Phật vương).

Thượng vương vãi – Nguyễn Phúc Lan (1635 – 1648) : năm 1635 Sãi vương vãi qua đời, con thứ 2 là Nguyễn Phúc Lan lên thay. Ông cũng được gọi là đại vương (Thượng vương).

Hiền vương vãi – Nguyễn Phúc Tần (1648 – 1687) : năm 1648, Thượng vương bất ngờ đột ngột qua đời trong khi có chiến sự với Đàng Ngoài. Nguyễn Phúc Tần là bé lên thay. Ông là vị chúa thứ nhất và độc nhất ở ĐàngTrong dữ thế chủ động cho quân vượt sông Gianh tiến công Đàng bên cạnh và sở hữu được Nam Hà. Sau thời gian giằng teo với quân Trịnh, năm 1672 hai bên chính thức đình chiến, mang sông Gianh làm biên giới. Về đối nội ông là người quan tâm chính sự, xa rời cô gái sắc và coi trọng hiền tài bắt buộc ông được dân gian call là chúa thánh thiện (Hiền vương).

Nghĩa vương – Nguyễn Phúc Thái (1687 – 1691) : năm 1687 thánh thiện vương qua đời, con là Nguyễn Phúc Thái lên thay. Phúc Thái lừng danh là người nhân nghĩa, rộng lớn lượng, là vị chúa có tài. Ông trọng dụng hiền lành tài, giảm nhẹ hình phạt, thuế khóa khiến trăm họ đều vui cần dân gian gọi ông là chúa Nghĩa (Nghĩa vương).

Minh vương vãi – Nguyễn Phúc Chu (1691 – 1725) :năm 1691, Nghĩa vương qua đời, nhỏ là Nguyễn Phúc Chu lên thay. Ông là 1 trong những vị chúa bao gồm hiền và có tài năng nên dân gian hotline là chúa Minh (Minh vương xuất xắc Quốc chúa Minh vương). Nối nghiệp tiền nhân, ông mở mang bờ cõi xuống phía Nam cho tận Hà Tiên. Ông cũng là bạn rất quan tâm hiền thần, ham mê lời ngay thẳng, vứt xa hoa, giảm nhẹ thuế má, lao tù hình.

Ninh vương – Nguyễn Phúc Thụ (1725 – 1738) : năm 1725 Nghĩa vương vãi qua đời, bé trưởng là Nguyễn Phúc Thụ tiếp ngôi. Thụ từ nhỏ tuổi đã là tín đồ văn võ toàn tài. Ông đã bao gồm công tấn công đuổi quân Chân Lạp quấy nhiễu và lấy được đất ở Vĩnh Long và Mỹ Tho. Ông đề ra các đơn vị hành chánh nhằm quản lý, giữ gìn với mở mang vùng đồng bằng sông Cửu Long. Ông được dân gian call là chúa Ninh (Ninh vương).

Võ vương vãi – Nguyễn Phúc Khoát (1738 – 1765) : năm 1738, Ninh vương vãi qua đời, con trưởng là Nguyễn Phúc Khoát lên thay. Ông là tín đồ thông minh, cương cứng nghị, ngừng khoát thỉnh thoảng tàn nhẫn. Ông là người dân có công rất lớn trong công việc Nam tiến với lấy được không hề ít vùng đất đai phì nhiêu như : Tân An, đụn Công, Sóc Trăng, Trà Vinh, Châu Đốc, Sa Đét. Dân gian thường gọi ông là chúa Võ (Võ vương).

Định vương vãi – Nguyễn Phúc Thuần (1765 – 1777) : năm 1765, Võ vương qua đời, quyền thần Trương Phúc Loan nuốm hết quyền hành. Phúc Loan phế ngôi của củaNguyễn Phúc Luân và đưa Nguyễn Phúc Thuần lúc đó còn nhỏ tuổi lên thay. Từ bây giờ khởi nghĩa Tây Sơn nổi lên cùng với chúa Trịnh sinh hoạt Đàng Ngoài lấn chiếm Thuận Hóa cùng tiến về phái mạnh Bộ. Năm 1777, Phúc Thuần bị quân Tây đánh bắt với giết bị tiêu diệt ở Long Xuyên. Ông là vị chúa cuối cùng của phòng Nguyễn ngơi nghỉ Đàng vào trong thời kỳ Trịnh-Nguyễn phân tranh này. Dân gian điện thoại tư vấn ông là chúa Định (Định vương).

Nhà Tây Sơn

Năm 1771 đồng đội nhà Tây đánh phất cờ khởi nghĩa sinh hoạt Đàng Trong cho năm 1778 thì dành được chiến thắng.

Thái Đức (1778 – 1788) : năm 1771, Nguyễn Nhạc cùng 2 fan em của mình là Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ khởi nghĩa sinh hoạt ấp Tây Sơn. Đến năm 1788 khởi nghĩa chiến hạ lợi, Nguyễn Nhạc trường đoản cú xưng là Thái Đức Hoàng Đế lập ra bên Tây Sơn.

Quang Trung (1788 – 1792) : tình trạng trong thời kỳ này rất rối ren phức tạp. Hậu duệ của chúa Nguyễn là Nguyễn Phúc Ánh – nhỏ của Nguyễn Phúc Luân, vẫn tồn tại muốn đem lại cơ nghiệp của các chúa Nguyễn nên sau thời điểm chạy thoát đã ước viện vua Xiêm với quân sang đánh với bên Tây đánh năm 1784. Đầu năm 1785, Nguyễn Huệ đã mang lại phục binh ngơi nghỉ Rạch Gầm – Xoài Mút làm tan liên minh Xiêm – Nguyễn. Năm 1786 khi chưa được lệnh anh là Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ vẫn tự ý mang quân tiến công Bắc Hà lật đỗ bọn họ Trịnh sinh hoạt Đàng Ngoài. Bây giờ nảy sinh mâu thuẫn giữa đồng đội nhà Tây Sơn. Năm 1788, Lê Chiêu Thống sẽ “cõng rắn gặm gà nhà” chạy sang cầu viện quân Thanh đêm 29 vạn quân về chiếm Thăng Long. Vào tình cảnh này Nguyễn Huệ đề nghị lên ngôi Hoàng đế, tức quang đãng Trung Hoàng đế. Sau đó với tài năng quân sự kiệt xuất của chính mình Quang Trung đã chỉ huy quân Tây Sơn khuấy tan 29 vạn quân Thanh xâm lược. Nguyễn Nhạc bây giờ xưng là Tây sơn vương.

Cảnh Thịnh (1793 – 1802) : năm 1792, quang đãng Trung hoàng đế bất ngờ đột ngột băng hà bỏ lại nhiều hoài bão chưa trả thành, con thứ là Nguyễn quang đãng Toản lên ngôi, tức Cảnh Thịnh. Lúc này nội cỗ trong triều rối ren, họa nước ngoài thích luôn rình rập. Năm 1793, Nguyễn Ánh mang quân đánh Quy Nhơn, Nguyễn Nhạc mong viện Cảnh Thịnh. Cảnh Thịnh lấy quân tiến công Nguyễn Ánh và chiếm luôn Quy Nhơn khiến cho Nguyễn Nhạc uất hận mà lại qua đời. Năm 1802, quang quẻ Toản bị Nguyễn Ánh đánh bại, bị tóm gọn và cần sử dụng cực hình xử tử, chấm dứt triều đại Tây tô oanh liệt. Cũng từ bỏ đây giang sơn lại thống tốt nhất về một mối và mở ra triều đại mới, triều đại phong kiến sau cuối trong lịch sử hào hùng Việt nam giới – bên Nguyễn.

Nhà Nguyễn – Thời kỳ tự do tự công ty (1802 – 1883)

Gia Long (1802 – 1820) : năm 1777 Nguyễn Ánh là hậu duệ của chúa Nguyễn sống Đàng Trong đang chạy thoát trước sự việc truy liền kề của quân Tây Sơn. Ông sông lưu giữ vong ngơi nghỉ Xiêm La một thời gian. Bên dưới sự hỗ trợ của Xiêm La và Pháp, năm 1802 Nguyễn Ánh tập trung lực lượng xâm chiếm Nam Hà, kế tiếp đánh bại đơn vị Tây tô lập đề nghị triều Nguyễn thống duy nhất giang san to lớn từ phái mạnh chí Bắc. Ông đăng vương hoàng đế, tức Gia Long, đánh tên nước là Việt Nam. Có khá nhiều luồng dìm xét trái lập về con fan Nguyễn Ánh – Gia Long nhưng khách quan nhưng mà nhận xét ông là tín đồ rất có nghị lực và bao gồm công thống nhất quốc gia sau 3 nỗ lực kỷ bị phân chia cắt. Mặc dù ông đang từng nhờ vào ngoại bang như Xiêm La, Pháp tuy thế ông là tín đồ ý thức từ bỏ chủ dân tộc rất cao. Tuy nhiên ông cũng chính là người tàn ác khi cho phá nát mộ phần của phòng Tây Sơn với giết bị tiêu diệt công thần khai quốc vì chưng những chuyện cỏn con.

Minh Mạng (1820 – 1840) : năm 1820, vua Gia Long bệnh trở nặng qua đời, con là Nguyễn Phúc Đảm lên thay, tức Minh Mạng. Ông là vị vua thông minh, quyết đoán. Dưới thời của ông, nước nhà trở nên thịnh vượng và hùng to gan có bờ cõi rộng lớn số 1 trong lịch sử hào hùng Việt Nam. Ông cũng có thể có tham vọng biến chuyển nước việt nam thành một cường quốc đề xuất đã đánh tên nước là Đại Nam.

Thiệu Trị (1841 – 1847) : cuối năm 1820, vua Minh Mạng băng hà, con trưởng là Nguyễn Phúc Miên Tông lên thay, tức Thiệu Trị. Ông là người cần mẫn quan tâm việc nước nhưng mà không năng động nên có thể áp dụng gần như gì đã có thời Minh Mạng nhưng không có cách tân nào đáng chú ý.

Tự Đức (1847 – 1883) : năm 1847, vua Thiệu Trị băng hà, con thứ là Nguyễn Phúc Hồng Nhậm lên ngôi. Ông là vị vua tốt, siêng năng nhưng cũng giống các vị tiên quân khác, ông là bạn theo phe cánh Tống nho lạc hậu, thủ cựu và bảo thủ so với đương thời. Thời gian ông trị bởi đất nước có tương đối nhiều biến cố. Năm 1858, Pháp đem chiến thuyền đến Đà Nẵng buôn bán phá. Năm 1862, Pháp lấn chiếm 3 tỉnh giấc miền Đông Nam bộ là Biên Hòa, Gia Định cùng Định Tường. Năm 1867, Pháp lấn chiếm nốt 3 thức giấc miền tây nam Bộ là : Vĩnh Long, An Giang và Hà Tiên. Năm 1873, Pháp đánh chiếm 4 tỉnh miền bắc bộ là : Hà Nội, nam giới Định, tỉnh ninh bình và Hải Dương. Năm 1874, ký kết hòa cầu công nhận toàn thể Nam Kỳ là ở trong Pháp. Năm 1883, ký kết hiệp ước với Pháp với câu chữ là chứng thực toàn cỗ quyền bảo hộ dài hạn của Pháp sinh sống Bắc cùng Trung Kỳ. Đất nước ta là rơi trúng tay nước ngoài xâm.

Nhà Nguyễn – Thời kỳ Pháp thuộc (1883 – 1945)

Dục Đức (3 ngày, 1883) : năm 1883, vua từ bỏ Đức mất vị vua không có con nối dỗi nên đã nhận 3 fan cháu làm bé nuôi. Hoàng thái tử Nguyễn Phúc Ưng Chân lên gắng nhưng chỉ sau 3 ngày đã biết thành phế truất.

Hiệp Hòa (6 tháng, 1883) : sau thời điểm phế Dục Đức, 2 quan liêu phụ đó là Tôn Thất Thuyết và Nguyễn Văn Tường đã mang đến đón bé thứ của vua từ Đức là Nguyễn Phúc Hồng Dật lên ngôi, tức Hiệp Hòa. Nhưng vì chưng lập ngôi trường của Hiệp Hòa và 2 quan phụ bao gồm trái ngược nhau buộc phải vua chỉ sống ngôi được 6 tháng thì bị phế.

Kiến Phúc (1883 – 1884) : sau thời điểm phế Hiệp Hòa, bạn con sản phẩm 3 của vua tự Đức là Nguyễn Phúc Ưng Đăng lên ngôi, tức con kiến Phúc. Sau 8 tháng sống ngôi vua, con kiến Phúc sẽ lâm bệnh trở nặng và mất khi bắt đầu 15 tuổi.

Hàm Nghi (1884 – 1885) : sau thời điểm vua loài kiến Phúc mất, 2 quan lại phụ chính lại đưa em của kiến Phúc là Nguyễn Phúc Ưng định kỳ lên ngôi thời điểm 13 tuổi, tức Hàm Nghi. Ông tuy nhỏ dại tuổi nhưng đã nhận được thức rất sâu sắc về nỗi đau đất nước. Khi bi Pháp vay hãm, ông đã 2 lần ra chiếu nên Vương. Ông là tấm gương sáng cho dân tộc.

Đồng Khánh (1885 – 1888) : năm 1885, vua Hàm Nghi thoát ly triều đình, kéo cờ khởi nghĩa, ra chiếu cần Vương, tập vừa lòng lực lượng để chống Pháp. Thống tướng fan Pháp De Courcy xin ý kiến của Hoàng Thái Hậu từ bỏ Dũ để lập người con nuôi không giống của vua tự Đức là Nguyễn Phúc Ưng Kỷ lên ngôi, tức Đồng Khánh.

Thành Thái (1889 – 1907) : năm 1889, vua Đồng Khánh bệnh tật qua đời, Tổng sứ Trung Bắc Kỳ lựa chọn Nguyễn Phúc Bửu lân là con vua Dục Đức lên nối ngôi, tức Thành Thái. Ông là người có lưu ý đến tiến bộ, thời đại lại là người có ý thức dân tộc rất to lớn nên không được lòng người Pháp.

Duy Tân (1907 – 1916) : năm 1907, chính phủ nước nhà Pháp phân biệt vua Thành Thái là người dân có ý thức dân tộc cao buộc phải đã đến tung tin vua bị bệnh “thần kinh” và đưa theo lưu đày. Con bé dại của vua Thành Thái là Nguyễn Phúc Vĩnh San được đưa lên ngôi lúc 8 tuổi, tức Duy Tân. Càng lớn, cũng giống như như cha mình, vua ý thức được vận mệnh của khu đất nước, của dân tộc. Vua đã từng dự định thuộc khởi nghĩa với nước ta Quang Phục Hội của è Cao Vân nhưng vấn đề chưa tiến hành thì đã biết thành lộ.

Khải Định (1916 – 1925) : năm 1916, Pháp cáo buộc vua Duy Tân và đưa đi lưu đày. Tín đồ Pháp đã chọn Nguyễn Phúc Bửu Đảo là bé trưởng vua Đồng Khánh lên ngôi, tức Khải Định. Khải Định là bạn ương hèn, nhu nhược, chỉ lo ăn chơi, lại luôn luôn nịnh bợ fan Pháp buộc phải rất lấy được lòng nhà cố kỉnh quyền Pháp bấy giờ.

Bảo Đại (1926 – 1945) : năm 1925, Khải Định mất. Năm 1926 Bảo Đại đăng vương vua. Năm 1945, sau thời điểm cách mạng tháng 8 thành công, Bảo Đại phê chuẩn thoái vị, trao ấn tín và kiếm bội bạc nạm ngọc cho vn Dân chủ Cộng Hòa, thừa nhận trở thành “công dân Vĩnh Thụy”. Ông là vị hoàng đế sau cuối của triều đại phong kiến trong lịch sử dân tộc Việt Nam.

Thời kỳ thay đổi ( 1945 – nay)

Cộng Hòa xóm Hội công ty Nghĩa vn (1976 – nay) : năm 1954, VNDCCH đang đánh tan ý chí xâm lấn lần 2 của thực dân Pháp bằng thắng lợi Điện Biên đậy vang dội khắp 5 châu, buộc Pháp nên ngồi vào bàn ký hiệp định Geneve thừa nhận độc lập độc lập và rút quân ra khởi Đông Dương. Cũng trong thời điểm này Mỹ đã vậy chân Pháp nhảy vào miền Nam, thành lập chính che bù nhìn vn Cộng Hòa. Sau thời điểm tiến hành nhiều cuộc chiến tranh mà lại không dành được chiến thắng đến năm 1973 Mỹ cần ngồi vào bàn ký hiệp định Paris. Hiệp định này có ý nghĩa để Mỹ rút chân ra khỏi miền nam Việt nam giới trong danh dự. Năm 1975, quân giải phóng khu vực miền nam đã tiến hành tổng tiến công và nổi lên vào sài Gòn, đánh đổ cơ quan ban ngành VNCH, thống nhất đất nước. Năm 1976, thương hiệu nước thỏa thuận là cộng Hòa làng mạc Hội nhà Nghĩa Việt Nam, Đản